พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค
๕. มัยหสกุณชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๓๑–๙๓๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๙๐. มยฺหกสกุณชาตก (๕)
๕. มัยหกสกุณชาดก (๓๙๐)
ว่าด้วยนกมัยหกะ
(ฤๅษีโพธิสัตว์แสดงธรรมแก่น้องชายว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค มัยหสกุณชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๖–๑๕๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๔๗–๒๔๘
สกุโณ มยฺหโก นาม คิริสานุทรีจโร
ปกฺกํ ปิปฺผลิมารุยฺห มยฺหํ มยฺหนฺติ กนฺทติ.
ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส ทิชสงฺฆา สมาคตา
ภุตฺวาน ปิปฺผลึ ยนฺติ วิลปเตว โส ทิโช.
เมื่อมันบ่นเพ้ออยู่อย่างนี้ ฝูงนกที่บินรวมกันมา
ก็พากันจิกกินผลเลียบแล้วก็บินจากไป
มันก็ยังคงบ่นเพ้ออยู่นั่นเอง ฉันใด
เอวเมว อิเธกจฺโจ สงฺฆริตฺวา พหุํ ธนํ
เนวตฺตโน น ญาตีนํ ยโถธึ ปฏิปชฺชติ.
คนบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน
เก็บหอมรอมริบทรัพย์ไว้เป็นจำนวนมาก
ตนเองก็ไม่ได้ใช้สอย บางส่วนก็ไม่ได้แบ่งให้หมู่ญาติเลย
น โส อจฺฉาทนํ ภตฺตํ น มาลํ น วิเลปนํ
อนุโภติ (๑) สกึ กิญฺจ น สงฺคณฺหาติ ญาตเก.
- ๑ก.ม. นานุโภติ
เขามิได้ใช้สอยหรือบริโภคสมบัติอื่น ๆ
ที่ตนมีอยู่แม้สักคราวเดียว
ไม่ว่าจะเป็นเครื่องนุ่งห่ม อาหาร มาลัย หรือเครื่องลูบไล้ก็ตาม
อนึ่ง พวกญาติ ๆ เขาก็ไม่สงเคราะห์
ตสฺเสวํ วิลปนฺตสฺส มยฺหํ มยฺหนฺติ รกฺขโต
ราชาโน อถ วา โจรา ทายาทา เย ว อปฺปิยา
ธนมาทาย คจฺฉนฺติ วิลปเตว (๑) โส นโร.
- ๑ฉ.ม. วิลปเตฺวว
เมื่อเขาบ่นเพ้อว่า ของกู ของกู อยู่อย่างนี้ หวงแหนอยู่
พระราชาบ้าง พวกโจรบ้าง
พวกทายาทไม่เป็นที่รักบ้าง ก็ฉกฉวยเอาทรัพย์ไป
คนผู้นั้นก็ยังคงบ่นเพ้ออยู่นั่นแหละ
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก
เตน โส กิตฺตึ ปปฺโปติ เปจฺจ สคฺเค ปโมทตีติ.
มยฺหกชาตกํ (๑) ปญฺจมํ.
- ๑ฉ.ม. มยฺหกชาตกํ
ส่วนนักปราชญ์ได้โภคะทั้งหลายแล้วย่อมสงเคราะห์พวกญาติ
เพราะการสงเคราะห์นั้นเขาย่อมได้รับเกียรติยศชื่อเสียง
เขาจากโลกนี้ไปแล้วก็บันเทิงในสวรรค์
มัยหกสกุณชาดกที่ ๕ จบ
จบ ๕. มัยหสกุณชาดก