พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค
๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๓๗–๙๔๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๙๑. ปพฺพชิตวิเหฐกชาตก (๖)
๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก (๓๙๑)
ว่าด้วยผู้เบียดเบียนนักบวช
(พระราชาทรงเจรจากับวิทยาธรว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค ปัพพชิตวิเหฐกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๖–๑๕๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๔๘–๒๔๙
ทุพฺพณฺณรูปํ ตุวมริยวณฺณี
ปุรกฺขตฺวา ปญฺชลิโก นมสฺสสิ
เสยฺโย นุ เต โส อุทาหุ (๑) สริกฺโข
นามํ ปรสฺสตฺตโน จาปิ พฺรูหิ.
- ๑ฉ.สี. อุทวา
ท่านผู้มีรูปงามประนมมือนมัสการสมณะรูปทรามที่อยู่ข้างหน้า
สมณะนั้นประเสริฐกว่าท่านหรือเสมอท่าน
ขอท่านจงบอกชื่อของตนเองและชื่อของสมณะรูปนั้น
(ท้าวสักกโพธิสัตว์กราบทูลพระราชาว่า)
น นามโคตฺตํ คณฺหนฺติ ราช
สมฺมคฺคตานุชฺชุคตาน เทวา
อหญฺจ เต นามเธยฺยํ วทามิ
สกฺโกหมสฺมี ติทสานมินฺโท.
ข้าแต่มหาราช ทวยเทพทั้งหลายจะไม่เอ่ยชื่อ
และโคตรของวิสุทธิเทพผู้ดำเนินไป
แต่ข้าพระองค์จะบอกชื่อของตนแด่พระองค์
ข้าพระองค์คือท้าวสักกะผู้เป็นจอมเทพชั้นไตรทศ
(พระราชาตรัสถามถึงประโยชน์ในการนอบน้อมภิกษุว่า)
โย ทิสฺวา ภิกฺขุํ จรณูปปนฺนํ
ปุรกฺขตฺวา ปญฺชลิโก นมสฺสติ
ปุจฺฉามิ ตํ เทวราเชตมตฺถํ
อิโต จุโต กึ ลภเต สุขํ โส.
ผู้ใดเห็นภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยจรณะแล้ว
ให้ท่านอยู่ข้างหน้าประนมมือนมัสการอยู่
ข้าแต่เทวราช ข้าพระองค์ขอถามเนื้อความนั้นกับพระองค์
ผู้นั้นจากโลกนี้ไปแล้วจะได้ความสุขหรือ
(ท้าวสักกโพธิสัตว์ตรัสบอกว่า)
โย ทิสฺวา ภิกฺขุํ จรณูปปนฺนํ
ปุรกฺขตฺวา ปญฺชลิโก นมสฺสติ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม ลภเต ปสํสํ
สคฺคญฺจ โส ยาติ สรีรเภทา.
ผู้ใดเห็นภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยจรณะแล้ว
ให้ท่านอยู่ข้างหน้าประนมมือนมัสการอยู่
ผู้นั้นจะได้รับการสรรเสริญในปัจจุบัน
และหลังจากตายแล้วจะไปเกิดในสวรรค์
(พระราชาทำลายความยึดถือผิดของตนได้แล้วทรงดีพระทัย จึงตรัสว่า)
ลกฺขี วต เม อุทปาทิ อชฺช
ยํ วาสวํ ภูตปติทฺทสาม
ภิกฺขุญฺจ ทิสฺวาน ตุวญฺจ สกฺก
กาหามิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิ.
วันนี้ มิ่งขวัญได้เกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์แล้วหนอ
ที่ข้าพระองค์ได้เห็นท้าววาสวะผู้เป็นจอมเทพ
ข้าแต่ท้าวสักกะ ข้าพระองค์เห็นภิกษุและพระองค์แล้ว
จะทำบุญให้มาก ๆ
(ท้าวสักกโพธิสัตว์ตรัสชมเชยบัณฑิตว่า)
อทฺธา หเว เสวิตพฺพา สปญฺญา
พหุสฺสุตา เย พหุฐานจินฺติโน
ภิกฺขุญฺจ ทิสฺวาน มมญฺจ ราช
กโรหิ ปุญฺญานิ อนปฺปกานิ.
ชนเหล่าใดมีปัญญา เป็นพหูสูต
คิดเหตุการณ์ได้เป็นอันมาก
ชนเหล่านั้นควรคบโดยแท้
ขอเดชะพระราชา พระองค์ทรงเห็นภิกษุและข้าพระองค์แล้ว
ขอจงทำบุญให้มากเถิด
(พระราชาตรัสว่า)
อกฺโกธโน นิจฺจปสนฺนจิตฺโต
สพฺพาติถียาจโยโค ภวิตฺวา
นิหจฺจ มานํ อภิวาทยิสฺสํ
สุตฺวาน เทวินฺท สุภาสิตานีติ.
ปพฺพชิตวิเหฐกชาตกํ (๑) ฉฏฺฐํ.
- ๑ฉ.ม. วิชฺชาธรชาตกํ, สี.อิ. ธชวิเหฐกชาตกํ
ข้าแต่พระองค์ผู้จอมเทพ
เพราะได้ฟังคำอันเป็นสุภาษิตของพระองค์
ข้าพระองค์จักไม่เป็นคนมักโกรธ มีจิตผ่องใสอยู่เป็นนิตย์
เป็นผู้ควรแก่การขอของแขกทุกคน
จักกำจัดมานะแล้วกราบไหว้ท่านผู้ควรกราบไหว้
ปัพพชิตวิเหฐกชาดกที่ ๖ จบ
จบ ๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก