๕. มัยหสกุณชาดก เล่ม ๒๗

(พระบรมศาสดาตรัสประชุมชาดกว่า)

{๙๓๐} [๙๔๒] ในครั้งนั้น พระเทวหัตได้เกิดเป็นกาส่วนช้างเกิดเป็นงูเห่า พระอานนท์ผู้เจริญเกิดเป็นปู เราผู้เป็นศาสดา ในครั้งนั้นได้ เกิดเป็นพราหมณ์

๕. มัยหกสกุณชาดก (๓๙๐)

ว่าด้วยเปรียบคนตระหนี่เหมือนนกเขามัยหกะ

(ฤๅษีโพธิสัตว์แสดงธรรมแก่น้องชายว่า)

{๙๓๑} [๙๔๓] นกเขาชื่อว่ามัยหกะเที่ยวบินไปตามไหล่เขาและซอกเขา เกาะอยู่ที่ต้นเลียบซึ่งมีผลสุกแล้วร้องว่า ‘ของกู ๆ’

{๙๓๒} [๙๔๔] เมื่อนกเขามัยหกะนั้นก่นร้องอยู่อย่างนั้น ฝูงนกทั้งหลายพากัน บินมาจิกกินผลเลียบแล้วก็บินไปต้นอื่น ส่วนนกเขามัยหกะนั้น ก็ยังบ่นเพ้ออยู่นั่นเอง{๙๓๓} [๙๔๕] บุคคลบางคนในโลกนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน รวบรวมทรัพย์ไว้ มากมายแล้ว ตนเองก็ไม่ได้ใช้สอย ทั้งไม่แบ่งปันให้พวกญาติ พี่น้องตามส่วน{๙๓๔} [๙๔๖] บุคคลนั้นไม่ใช้ทรัพย์เป็นค่าเครื่องนุ่งห่ม อาหาร ดอกไม้ และ เครื่องลูบไล้อะไร ๆ สักครั้งเดียวเลย ทั้งไม่สงเคราะห์ช่วยเหลือ พวกญาติพี่น้อง{๙๓๕} [๙๔๗] เมื่อบุคคลนั้นเฝ้ารำพันว่า ‘ของกู ๆ’ อยู่อย่างนี้ พระราชา ทั้งหลาย พวกโจร หรือพวกทายาทที่ไม่ถูกกัน ก็มาเอาทรัพย์ไป บุคคลนั้นก็ยังรำพันเพ้ออยู่นั่นเอง

{๙๓๖} [๙๔๘] ผู้ฉลาดได้ทรัพย์สมบัติมาแล้วย่อมสงเคราะห์ช่วยเหลือญาติพี่น้อง เพราะการสงเคราะห์ช่วยเหลือนั้นเขาย่อมได้รับเกียรติคุณ จากโลกนี้ไปแล้ว ย่อมบันเทิงอยู่บนสวรรค์

๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก (๓๙๑)

ว่าด้วยผู้เบียดเบียนนักบวช

(พระราชาตรัสสนทนากับวิทยาธรว่า)

{๙๓๗} [๙๔๙] ท่านมีรูปงาม แต่ยอมให้สมณะผู้มีรูปร่างขี้เหร่อยู่ข้างหน้า ประนม มือนมัสการอยู่ สมณะนั้นประเสริฐกว่าท่าน หรือว่าเสมอกับ ท่าน ท่านจงบอกชื่อสมณะนั้นและชื่อของตนแก่เรา(ท้าวสักกะผู้เป็นโพธิสัตว์กราบทูลพระราชาว่า)

{๙๓๘} [๙๕๐] ข้าแต่มหาราชเทวดาทั้งหลายย่อมไม่เอ่ยถึงนามและโคตร ของพระขีณาสพผู้ดำเนินไปโดยชอบ ผู้ปฏิบัติตรงทาง ก็แต่ว่า หม่อมฉันจะบอกชื่อของหม่อมฉันแก่พระองค์หม่อมฉันเป็น ท้าวสักกะจอมเทพของชาวไตรทศ (พระราชาตรัสถามถึงประโยชน์ของการนอบน้อมภิกษุว่า)

{๙๓๙} [๙๕๑] ข้าแต่เทวราช หม่อมฉันขอถามเนื้อความนี้กะพระองค์ว่าผู้ใด เห็นพระภิกษุผู้ประกอบด้วยจรณะแล้วยอมให้อยู่หน้าประนม มือนมัสการอยู่ ผู้นั้นจุติจากมนุษยโลกนี้แล้วจะได้ความสุขอะไร