พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ติกนิบาต · กุมภวรรค
๘. อุทุมพรชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๙๓–๔๙๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในกุมภวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๒๙๘. อุทุมฺพรชาตก (๘)
๘. อุทุมพรชาดก (๒๙๘)
ว่าด้วยลิงหลอกลิงด้วยผลมะเดื่อ
(ลิงใหญ่หน้าดำตัวหนึ่งคิดจะลวงลิงเล็กเพื่อยึดที่อยู่ จึงกล่าวกับลิงเล็กว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ติกนิบาต กุมภวรรค อุทุมพรชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๙๔–๙๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๒–๑๕๓
อุทุมฺพรา จิเม ปกฺกา นิโคฺรธา จ กปิตฺถนา
เอหิ นิกฺขม ภุญฺชสฺสุ กึ ชิฆจฺฉาย มิยฺยสิ.
ต้นมะเดื่อ ต้นไทร และต้นมะขวิดเหล่านี้มีผลสุก
เจ้าจงออกมากินเถิด
จะยอมตายเพราะความหิวทำไม
(ลิงเล็ก ๆ เชื่อแล้วไป แต่ไม่ได้อะไร จึงกลับมาพบลิงใหญ่แล้วคิดจะลวงลิง ใหญ่นั้นบ้าง จึงกล่าวว่า)
เอวํ โส สุหิโต โหติ โย วุฑฺฒมปจายติ
ยถาหมชฺช สุหิโต ทุมปกฺกานิ มาสิโต.
ผู้ใดอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่
ผู้นั้นย่อมเป็นผู้อิ่มหนำสำราญ
เหมือนข้าพเจ้าได้กินผลไม้สุกจนอิ่มหนำสำราญในวันนี้
(ลิงใหญ่ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
ยํ วเนโช วเนชสฺส วญฺเจยฺย กปิโน กปิ
ทหโร กปิ สทฺเธยฺย (๑) น หิ ชิณฺโณ ชรากปีติ.
อุทุมฺพรชาตกํ อฏฺฐมํ.
- ๑ก. ทหโรปิ น สทฺเธยฺย, สี. ทหโรปิ ตํ น สทฺเธยฺย
ลิงลวงลิงป่าเพราะเหตุใด
เหตุนั้นลิงหนุ่มก็ไม่ควรเชื่อ ถึงลิงแก่เฒ่าก็ไม่ควรเชื่อ
อุทุมพรชาดกที่ ๘ จบ
จบ ๘. อุทุมพรชาดก