พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · นตังทัฬหวรรค
๑๐. กันทคลกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๖๙–๒๗๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในนตังทัฬหวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๐ กนฺทคลกชาตกํ
๑๐. กันทคลกชาดก
นกหัวขวานตายเพราะไม้แก่น
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต นตังทัฬหวรรค กันทคลกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
อมฺโภ โก นามยํ รุกฺโข สินฺนปตฺโต ๖ สกณฺฏโก
ยตฺถ เอกปฺปหาเรน อุตฺตมงฺคํ วิสาฏิตํ ๗ ฯ
ดูกรผู้เจริญ ต้นไม้ที่มีใบละเอียดมีหนามนี้เป็นต้นไม้อะไร เราเจาะเพียงครั้งเดียว ทำให้สมองศีรษะแตกได้?
อจาริ วตายํ วิตุทํ วนานิ
กฏฺฐงฺครุกฺเขสุ อสารเกสุ
อถาสทา ขทิรํ ชาตสารํ
ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ อุตฺตมงฺคนฺติ ฯ
กนฺทคลกชาตกํ ทสมํ ฯ
นตํทฬฺหวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ
___________
ตสฺสุทฺทานํ
ทฬฺหพนฺธน หํสวโร จ ปุน
วิรูปกฺข สวิฏฺฐก มจฺฉวโร
สกุรุงฺค สอสฺสก อมฺพวโร
ปุน กุกฺกุฏโก ครุเฬน ทส ฯ
๑ ม. สุสุ ... ฯ ๒ สุสุมาร ฯ ๓ ม. กุกฺกุฏชาตกํ ฯ ๔ ม. สพฺพตฺถ วิภีฏกา ฯ
๕ ม. ปุราณกุกฺกุโฏ ฯ ๖ สี. ยุ. สีนปตฺโต ฯ ๗ ม. วิภิชฺชิตํ ฯ
นกหัวขวานตัวนี้ เมื่อเจาะหมู่ไม้อยู่ในป่า ได้เคยเที่ยวเจาะแต่ไม้แห้งที่ไม่มีแก่น ภายหลังมาพบเอาต้นกฐินซึ่งมีกำเนิดเป็นไม้แก่นอันเป็นที่ทำลายสมองศีรษะ.
จบ กันทคลกชาดกที่ ๑๐.
จบ นตังทัฬหวรรคที่ ๖.
_________________
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พันธนาคารชาดก ๒. เกฬิสีลชาดก
๓. ขันธปริตตชาดก ๔. วีรกชาดก
๕. คังเคยยชาดก ๖. กุรุงคมิคชาดก
๗. อัสสกชาดก ๘. สุงสุมารชาดก
๙. กักกรชาดก ๑๐. กันทคลกชาดก.
จบ ๑๐. กันทคลกชาดก