๑๐. กันทคลกชาดก เล่ม ๒๗

๑๐. กันทคลกชาดก (๒๑๐)

ว่าด้วยนกหัวขวานตายเพราะไม้แก่น

(นกหัวขวานกันทคลกะตกลงถึงพื้นดิน จึงถามว่า)

{๒๖๙} [๒๖๙] ดูก่อนผู้เจริญ ต้นไม้ที่มีใบละเอียด มีหนาม ที่เราเจาะเพียงครั้งเดียวก็ทำให้ศีรษะแตกได้นี้ชื่อต้นอะไร(นกหัวขวานขทิรวนิยะโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๗๐} [๒๗๐] นกหัวขวานตัวนี้เมื่อเจาะหมู่ไม้อยู่ในป่า ได้เคยเที่ยวเจาะแต่ไม้แห้งที่ไม่มีแก่น ภายหลังได้มาพบเอาต้นตะเคียนซึ่งเป็นไม้มีแก่นโดยธรรมชาติ เป็นที่ทำลายศีรษะเข้า

จบ นตังทัฬหวรรคที่ ๖

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พันธนาคารชาดก ๒. เกฬิสีลชาดก

๓. ขันธปริตตชาดก ๔. วีรกชาดก

๕. คังเคยยชาดก ๖. กุรุงคมิคชาดก

๗. อัสสกชาดก ๘. สุงสุมารชาดก

๙. กุกกุฏชาดก ๑๐. กันทคลกชาดก

๗. พีรณัตถัมภกวรรค

๑. โสมทัตตชาดก (๒๑๑)

ว่าด้วยผลลัพธ์ของการขอ

(พราหมณ์โสมทัตกล่าวกะบิดาว่า)

{๒๗๑} [๒๗๑] คุณพ่อเป็นผู้ไม่ประมาทเป็นนิจ ได้ทำความฝึกฝนอยู่ในป่าช้า ชื่อพีรณัตถัมภกะถึงหนึ่งปีครั้นเข้าที่ประชุมกลับไปเสีย อีกอย่างหนึ่ง ความฝึกฝนป้องกันผู้ปราศจากปัญญาไม่ได้เลย(พราหมณ์บิดากล่าวว่า)

{๒๗๒} [๒๗๒] พ่อโสมทัตต์ บุคคลผู้ขอย่อมประสบอาการ ๒ อย่าง คือ ไม่ได้ ทรัพย์ ๑ ได้ทรัพย์ ๑ เพราะว่าการขอมีอาการอย่างนี้เป็นธรรมดา

๒. อุจฉิฎฐภัตตชาดก (๒๑๒)

ว่าด้วยนางพราหมณีหาชายชู้

(พราหมณ์ถามนางพราหมณีว่า)

{๒๗๓} [๒๗๓] ลักษณะอาการข้าวข้างบนเป็นอย่างหนึ่ง ข้างล่างเป็นอย่างหนึ่ง แม่พราหมณี ฉันขอถามเธอหน่อย เหตุไรข้าวข้างล่างจึงเย็น ข้างบนจึงร้อนนิดหน่อย(บุตรนักฟ้อนโพธิลัตว์ได้เล่าพฤติการณ์ทั้งหมดแก่พราหมณ์ว่า)

{๒๗๔} [๒๗๔] ดูก่อนท่านผู้เจริญ ฉันเป็นคนฟ้อนรำเที่ยวขอมาจนถึงที่นี่ ก็ชายชู้ของนางพราหมณีนี้ซุ่มอยู่ที่ยุ้งข้าวท่านเสาะหาผู้ใด ผู้นั้นคือชายชู้ผู้นี้เอง