พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อุปาทินนัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๘๐–๙๘ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทินนัตติกเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 724–733
อุปทินนติกเหตุทุกะ
(๔. อุปาทินนติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๘๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๘๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๘๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๕. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๘๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติ-ปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติ-ปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. อนันตรปัจจัย
[๘๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัย
แก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอนันตร-ปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ.
๕. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๖. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
ฯลฯ
๙. อุปนิสสยปัจจัย
[๘๗] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสย-ปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๘๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๙๐] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๙๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และ
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย
๖. นเหตุที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยนเหตุ-
ธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๗. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และ
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๙๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม
อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๕] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๙๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๙๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ. . . ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๙๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ...
แม้ในปัญหาวาระ ในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อุปาทินนติกเหตุทุกะ จบ
สังกิลิฏฐติกเหตุทุกะ
(๕. สังกิลิฏฐติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๑] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
End of อุปาทินนัตติกเหตุทุกะ