พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สังกิลิฏฐัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๙๙–๑๒๑ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สังกิลิฏฐัตติกเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 733–743
สังกิลิฏฐติกเหตุทุกะ
(๕. สังกิลิฏฐติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๙๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๑] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
เหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๐๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ.
๓. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ.
๕. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๑๐๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปตปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ.
๔. อนันตรปัจจัย
[๑๐๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.
ฯลฯ
๙. อุปนิสสยปัจจัย
[๑๐๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)
๗. เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๗-๘)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ ในอาเสวนปัจจัยมี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๐๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๑๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และ
นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๕-๖-๗)
๘. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๑๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปาก-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๑๑๔] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุ-ปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนอวิคต-ปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๑๑๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๑-๒)
๓. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๓-๔)
๕. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๕-๖)
๒. อธิปติปัจจัย
[๑๑๗] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)
๔. นเหตุธรรม ที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ (วาระที่ ๔-๕)
๖. นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๖-๗-๘)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๘] ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๘ วาระ
ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๗วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๔ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
ปัจจนัยนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนัยนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๒๐] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๒๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
สังกิลิฏฐติกเหตุทุกะ จบ
วิตักกติกเหตุทุกะ
(๖. วิตักกติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๒] ๑. เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๔] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้.
End of สังกิลิฏฐัตติกเหตุทุกะ