๕. สุสารทเถรคาถา เล่ม ๒๖

๓. มาณวเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช

นัยว่า ท่านพระมาณวเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๑๐}[๗๓] ฉันเห็นคนแก่ คนเจ็บ และคนที่ตายตามอายุขัยแล้ว จึงได้ละกามคุณอันรื่นรมย์ใจออกมาบวชแล้ว

๔. สุยามนเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับพระดี

นัยว่า ท่านพระสุยามนเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๑๑}[๗๔] ความพอใจในกาม ความพยาบาท ความหดหู่และเคลิบเคลิ้ม ความฟุ้งซ่าน และความสงสัยย่อมไม่มีแก่ภิกษุโดยประการทั้งปวง

๕. สุสารทเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการพบเห็นคนดี

นัยว่า ท่านพระสุสารทเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๑๒}[๗๕] การได้พบเห็นสัตบุรุษทั้งหลายผู้เพียบพร้อมด้วยศีลาทิคุณ ย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จ เป็นเหตุตัดความสงสัยเสียได้ ทำความรู้ให้เจริญงอกงาม แม้คนพาลสัตบุรุษทั้งหลาย

ก็ทำให้เป็นบัณฑิตได้ เพราะฉะนั้น การคบหาสมาคมกับสัตบุรุษจึงยังประโยชน์ให้สำเร็จได้

๖. ปิยัญชหเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการเลือกทางที่ดี

นัยว่า ท่านพระปิยัญชหเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๑๓}[๗๖] เมื่อผู้อื่นยกตน ควรถ่อมตน เมื่อผู้อื่นตกต่ำ ควรยกตนขึ้น เมื่อผู้อื่นไม่อยู่ประพฤติพรหมจรรย์ ควรอยู่ประพฤติเสียเอง เมื่อผู้อื่นยินดี(ในกามคุณ) ก็ไม่ควรยินดี

๗. หัตถาโรหปุตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการฝึกจิต

นัยว่า ท่านพระหัตถาโรหปุตตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๑๔}[๗๗] แต่ก่อนจิตนี้เคยเที่ยวจาริกไปในอารมณ์ต่าง ๆ ตามความปรารถนา ตามความต้องการ ตามความสบาย วันนี้ เราจักข่มจิตนั้นโดยอุบายอันชอบ เหมือนควาญช้างข่ม ช้างที่ตกมันไว้ด้วยขอฉะนั้น