พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๖
๑๐. สีวลีเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในวรรคที่ ๖มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ สีวลีเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๔๖–๓๔๗
๙.โกสัลลวิหาริเถรคาถา
สุภาษิตของท่านพระโกสัลลวิหารีเถระ
นัยว่า ท่านพระโกสัลลวิหารีเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๙๖}[๕๙] เราบวชแล้วด้วยศรัทธา เราทำกุฎีไว้ในป่า เราเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีสติสัมปชัญญะ
๑๐. สีวลีเถรคาถา
สุภาษิตของท่านพระสีวลีเถระ
นัยว่า ท่านพระสิวลีเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๙๗}[๖๐] เราเข้าไปอาศัยกุฎีเพื่อประโยชน์อันใด เราแสวงหาวิชชา และวิมุตติอยู่ ได้ถอนมานานุสัยขึ้นได้แล้ว ความดำริของ เราเหล่านั้นสำเร็จแล้ว
จบ ฉัฏฐวรรค
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระโคธิกเถระ ๒. พระสุพาหุเถระ
๓. พระวัลลิยเถระ ๔. พระอุตติยเถระ
๕. พระอัญชนาวนิยเถระ ๖. ปฐมพระกุฏิวิหารีเถระ
๗. ทุติยพระกุฏิวิหารีเถระ ๘. พระรมณียกุฏิกเถระ
๙. พระโกสัลลวิหารีเถระ ๑๐. พระสีวลีเถระ
๗. สัตตมวรรค
๑. วัปปเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างอริยบุคคลกับปุถุชน
นัยว่า ท่านพระวัปปเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๙๘}[๖๑] ผู้เห็นอยู่ย่อมเห็นทั้งผู้ที่เห็นและผู้ที่ไม่เห็น ส่วนผู้ที่ไม่เห็นย่อมไม่เห็นทั้งผู้ที่ไม่เห็นและผู้เห็น
๒. วัชชีปุตตกเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการอยู่ป่า
นัยว่า ท่านพระวัชชีปุตตกเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๙๙}[๖๒] เราอยู่ในป่าตามลำพัง เหมือนท่อนไม้ที่เขาทิ้งไว้ในป่า ผู้คนเป็นอันมากพากันปลื้มไปกับเรา เหมือนสัตว์นรก พากันปลื้มไปกับบุคคลผู้ไปสู่สวรรค์ฉะนั้น
- ๑หมายความว่า พระอริยบุคคลผู้มีญาณทัสสนะย่อมรู้จักทั้งผู้ที่เห็นธรรมและปุถุชนผู้ไม่เห็นธรรม ด้วยปัญญาจักษุ ส่วนปุถุชนผู้เป็นอันธพาลคือผู้โง่เขลาที่ปราศจากปัญญาจักษุย่อมไม่รู้จักทั้ง ผู้ไม่เห็นธรรมและผู้เห็นธรรม (ขุ.เถร.อ. ๑/๒๑๙)
- ๒เหมือนสัตว์นรก...สู่สวรรค์ฉะนั้น หมายถึงเหล่าสัตว์ที่บังเกิดในนรกเพราะบาปกรรมของตน ย่อมปรารถนาจะพ้นจากทุกข์ในนรกเสวยสุขในสวรรค์ (ขุ.เถร.อ. ๑/๒๒๒)
จบ ๑๐. สีวลีเถรคาถา