พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๕
๑. สิริวัฑฒเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในวรรคที่ ๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๕ สิริวัฑฒเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๓๘–๓๓๘
๕. ปัญจมวรรค
๑. สิริวัฑฒเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการเจริญฌาน
นัยว่า ท่านพระสิริวัฑฒเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๘}[๔๑] สายฟ้าแลบย่อมตกไปตามช่องภูเขาเวภาระ และภูเขาปัณฑวะ ฉันใด ภิกษุผู้เป็นบุตรแห่งพระพุทธเจ้าผู้คงที่ ไม่มีผู้เปรียบปาน ย่อมอยู่ตามช่องแห่งภูเขาเจริญฌานอยู่ ฉันนั้น
๒. ขทิรวนิยเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการมีสติเฉพาะหน้า
นัยว่า ท่านพระขทิรวนิยเถระ ได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๙}[๔๒] ดูก่อนสามเณรหลา สามเณรอุปหลา สามเณรสีสุปหลา เธอทั้งสามจงมีสติเฉพาะหน้าอยู่ พระสารีบุตรผู้เป็นลุง ของพวกเธอ ผู้มีปัญญาว่องไวดังนายขมังธนูผู้ชำนาญ ยิงปลายขนทราย มาถึงแล้ว
- ๑หมายถึงท่านพระเรวตเถระผู้อยู่ที่ป่าไม้ตะเคียน ซึ่งเป็นพระน้องชายของท่านพระธรรมเสนาบดี สารีบุตรเถระ เป็นเอตทัคคะในทางอยู่ป่า (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๖๘, ๑๗๐)
- ๒สามเณรทั้งสามนี้เป็นบุตรของพี่สาวทั้งสามของพระเรวตเถระ หรือเป็นหลานของท่าน มีชื่อปรากฏ เป็นอิตถีลิงค์ว่า หลา อุปหลา และสีสปหลา ตามมารดาผู้ให้กำเนิด (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๗๐-๑๗๑) พระบาลีฉบับอื่น ๆ และอรรถกถาปรากฏชื่อเป็น จาลา อุปจาลา สีสูปจาลา
จบ ๑. สิริวัฑฒเถรคาถา