พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๓
๑. นิโครธเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในวรรคที่ ๓มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๓ นิโครธเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๒๙–๓๒๙
๓. ตติยวรรค
๑. นิโครธเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับทางดำเนินชีวิต
นัยว่า ท่านพระนิโครธเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๕๘}[๒๑] เราไม่กลัวภัย พระศาสดาของพวกเราเป็นผู้ฉลาด ในอมตธรรม ภัยดำรงอยู่ไม่ได้ที่ทางใด ภิกษุทั้งหลาย ย่อมไปตามทางนั้น
๒. จิตตกเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับผู้เจริญฌาน
นัยว่า ท่านพระจิตตกเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๕๙}[๒๒] นกยูงทั้งหลายมีขนเขียว ขนคองาม หงอนงาม ส่งเสียงร้องกันอยู่ในป่าการวี นกยูงเหล่านั้นพากันส่งเสียงร้อง ในเวลามีลมหนาวเจือด้วยฝน ย่อมปลุกผู้เจริญฌาน ซึ่งหลับอยู่ให้ตื่นขึ้น
- ๑ภัย ในที่นี้หมายถึงชาติ (ความเกิด) และชรา (ความแก่) เป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๑๗)
- ๒หมายถึงว่า ภัยคือชาติและชราเป็นต้นย่อมไม่ได้โอกาสในทางคือพระนิพพานใด ภิกษุทั้งหลาย ย่อมดำเนินไปสู่ทางคือพระนิพพานนั้นซึ่งชื่อว่าอภัยสถาน คือสถานที่อันไม่มีภัย (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๑๗)
- ๓ป่าการวี อรรถกถาอฐิบายว่า ที่ต้นการัมพะ หรือป่าที่ชื่อว่าการัมภะ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๑๙)
จบ ๑. นิโครธเถรคาถา