พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๑๒
๑. เชนตเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในวรรคที่ ๑๒มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑๒ เชนตเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๗๓–๓๗๓
๑๒. ทวาทสมวรรค
๑. เชนตเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับความยาก
นัยว่า ท่านพระเชนตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๒๔๘}[๑๑๑] การบวชทำได้ยากแท้ การอยู่ครองเรือนก็ยากแท้ ธรรมเป็นของลึก การได้โภคทรัพย์ก็เป็นของยาก การเลี้ยงชีพ ของเราด้วยปัจจัย ๔ ตามมีตามได้ก็เป็นของยาก ควรคิดถึงอนิจจตาเนือง ๆ
๒. ว้จฉโคตตเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับฉลาดในอุบาย
นัยว่า ท่านพระวัจฉโคตตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๒๔๙}[๑๑๒] เราเป็นผู้ได้วิชชา ๓ เผากองกิเลสใหญ่ได้ ฉลาดในอุบายสงบใจ ได้บรรลุประโยชน์ของตน ได้ทำตามคำ สั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว
- ๑การบวชทำได้ยากแท้ หมายถึงการบวชถวายอุระในพระศาสนา (บวชตลอดชีวิต บวชไม่คิดสึก) ซึ่งต้องสละกองโภคสมบัติน้อยใหญ่และตัดขาดเครือญาติ (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๔๒)
- ๒การอยู่ครองเรือนก็ยากแท้ หมายถึงว่าผู้อยู่ครองเรือนนั้นต้องทำกิจหน้าที่ตามฐานะของตนอยู่เสมอ เช่น พระราชาต้องทรงราชกิจ เป็นต้น (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๔๒)
- ๓อนิจจตา ในที่นี้หมายถึงอนิจจานุปัสสนา คีอการพิจารณาเห็นถึงความไม่เที่ยงของธรรมที่เป็นไปในภูมิ ๓ เมื่อเห็นอนิจจตา ก็เป็นอันเห็นทุกขตาและอนัตตตาไปตามลำดับ (ขุ.เถร.อ. ๑/๓๔๓)
จบ ๑. เชนตเถรคาถา