๒. วัจฉโคตตเถรคาถา เล่ม ๒๖

๑๒. ทวาทสมวรรค

๑. เชนตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความยาก

นัยว่า ท่านพระเชนตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๔๘}[๑๑๑] การบวชทำได้ยากแท้ การอยู่ครองเรือนก็ยากแท้ ธรรมเป็นของลึก การได้โภคทรัพย์ก็เป็นของยาก การเลี้ยงชีพ ของเราด้วยปัจจัย ๔ ตามมีตามได้ก็เป็นของยาก ควรคิดถึงอนิจจตาเนือง ๆ

๒. ว้จฉโคตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับฉลาดในอุบาย

นัยว่า ท่านพระวัจฉโคตตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๔๙}[๑๑๒] เราเป็นผู้ได้วิชชา ๓ เผากองกิเลสใหญ่ได้ ฉลาดในอุบายสงบใจ ได้บรรลุประโยชน์ของตน ได้ทำตามคำ สั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๓.วนวัจฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการอยู่ป่า

นัยว่า ท่านพระวนวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๕๐}[๑๑๓] ภูเขาที่มีน้ำใสสะอาด มีศิลากว้างขวาง คลาคล่ำไปด้วย ค่างและเนื้อฟาน ดาดาษไปด้วยนํ้าและสาหร่าย ย่อม ทำให้เรารื่นรมย์ใจได้

๔. อธิมุตตเถรคาถา

สุภาษิตชี้โทษความเกียจคร้าน

นัยว่า ท่านพระอธิมุตตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๕๑}[๑๑๔] เมื่อชีวิตจะสิ้นไป ภิกษุผู้มีการประกอบอสุภะในกายเป็นกิจที่หนัก ติดสุขทางร่างกายอยู่ จักมีความเป็นสมณะที่ดีแต่ที่ไหน

๕. มหานามเถรคาถา

สุภาษิตเตือนตน

นัยว่า ท่านพระมหานามเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๒๕๒}[๑๑๔] (ดูก่อนมหานามะ ถ้าเธอปล่อยวางกัมมัฏฐาน มากไปด้วย ความตรึก) เธอก็จะเสื่อมจากภูเขาเนสาทกคีรีที่สะพรั่ง ไปด้วยต้นโมกมันและไม้อ้อยช้าง มีชื่อเสียงด้วยคุณทั้งปวง ปกคลุมด้วยต้นไม้และเถาวัลย์โดยรอบ