พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๑
๒. มหาโกฏฐิตเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๑ ในวรรคที่ ๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑ มหาโกฏฐิตเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๑๘–๓๑๘
๒. มหาโกฏฐิตเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับความสงบ
{๑๓๙} นัยว่า ท่านพระมหาโกฏฐิตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
[๒] บุคคลผู้สงบ เว้นจากการทำความชั่ว พูดด้วยปัญญา ไม่ฟุ้งซ่าน ยอมกำจัดบาปธรรมทั้งหลายได้ เหมือนลมพัดใบไม้ให้ร่วงหล่นไปฉะนั้น
๓. กังขาเรวตเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับปัญญา
{๑๔๐}นัยว่า ท่านพระกังขาเรวตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
[๓] ท่านจงดูพระปัญญานี้ของพระตถาคตทั้งหลาย เหมือนไฟที่ลุกโชติช่วงในเวลาเที่ยงคืน พระตถาคตทั้งหลาย ผู้ทรงกำจัดความสงสัยของเหล่าเวไนยสัตว์ผู้มาเฝ้าถึงสำนักของพระองค์ได้ ชื่อว่าเป็นผู้ให้แสงสว่าง ผู้ให้ดวงตา
- ๑พูดด้วยปัญญา หมายถึงพิจารณาด้วยปัญญาก่อนแล้วจึงพูด พูดโดยไม่ละทิ้งความเป็นกาลวาทีบุคคล เป็นต้น พูดแต่คำสุภาษิตที่ประกอบด้วยองค์ ๔ โดยเว้นจากคำทุพภาษิต หรือพูดคำพอประมาณ โดยเว้นจากวจีทุจริต ๔ ไม่ฟุ้งซ่าน หมายถึงไม่ยกตนข่มผู้อื่นด้วยอำนาจชาติตระกูล เป็นต้น หรือไม่มี ความฟุ้งซ่านที่เกิดขึ้นเพราะนิมิตคือทุจริต ๓ อย่าง (ขุ.เถร.อ. ๑/๔๔-๔๕)
- ๒ผู้ให้แสงสว่าง ผู้ให้ดวงตา หมายถึงผู้ให้แสงสว่างคือญาณ ผู้ให้ดวงตาคือปัญญา (ขุ.เถร.อ. ๑/๕๐)
จบ ๒. มหาโกฏฐิตเถรคาถา