๓. โคธชาดก เล่ม ๒๗

ตเทว เม ตฺวํ วิทิโต วนมชฺเฌ รเถสภ

ยสฺส เต ขคฺคพทฺธสฺส สนฺนทฺธสฺส ติรีฏิโน

อสฺสตฺถทุมสาขาย ปกฺกา โคธา ปลายถ.

ข้าแต่พระองค์ผู้จอมทัพ เมื่อพระองค์ทรงเหน็บพระขรรค์

สวมเกราะ ทรงภูษาผ้าเปลือกไม้อยู่ ณ ท่ามกลางป่า

ในกาลนั้นแล หม่อมฉันได้รู้จักพระองค์อย่างชัดเจน

เหี้ยย่างที่กิ่งต้นอัสสัตถะได้หนีไปแล้ว

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

นเม นมนฺตสฺส ภเช ภชนฺตํ

กิจฺจานุกุพฺพสฺส กเรยฺย กิจฺจํ

นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ

อสมฺภชนฺตมฺปิ น สมฺภเชยฺย.

บุคคลควรนอบน้อมแก่ผู้ที่นอบน้อม

ควรคบผู้ที่คบด้วย ควรทำกิจแก่ผู้ที่ช่วยทำกิจ

ไม่ควรทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ให้แก่

ผู้ปรารถนาสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์

และไม่ควรคบแม้ผู้ที่ไม่ประสงค์จะคบด้วย

จเช จชนฺตํ วนถํ น กยิรา

อเปตจิตฺเตน น สมฺภเชยฺย

ทิโช ทุมํ ขีณผลนฺติ ญตฺวา

อญฺญํ สเมกฺเขยฺย มหา หิ โลโก.

ควรละทิ้งผู้ที่ละทิ้ง และไม่ควรทำความเยื่อใย

ไม่ควรคบกับผู้มีจิตใจเหินห่าง

ควรมองหาผู้อื่น(ที่มีความเยื่อใย)

เหมือนนกรู้ว่า ต้นไม้นี้หมดผลแล้วก็ไปยังต้นไม้อื่น

เพราะว่าโลกกว้างใหญ่

(พระราชาทรงระลึกถึงคุณความดีของพระเทวีได้ จึงตรัสกับพระเทวีว่า)

โส เต กริสฺสามิ ยถานุภาวํ

กตญฺญุตํ ขตฺติโย (๑) เปกฺขมาโน

สพฺพญฺจ เต อิสฺสริยํ ททามิ

ยสฺสิจฺฉสี ตสฺส ตุวํ ททามีติ.

โคธชาตกํ (๒) ตติยํ.

เรานั้นเป็นกษัตริย์มุ่งความกตัญญู (อุปการคุณที่เธอกระทำแล้ว)

จะกระทำการตอบแทนเธอตามความสามารถ

อนึ่ง เราจะมอบความเป็นใหญ่ให้แก่เธอทั้งหมด

เธอประสงค์สิ่งใด เราจะให้สิ่งนั้น

โคธชาดกที่ ๓ จบ