พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · โกกิลวรรค
๑๐. วิสัยหชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๕๘–๖๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในโกกิลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๔๐. วิสยฺหชาตก (๑๐)
๑๐. วิสัยหชาดก (๓๔๐)
ว่าด้วยวิสัยหเศรษฐี
(ท้าวสักกะเสด็จมายืนอยู่ในอากาศ ได้ตรัสกับวิสัยหเศรษฐีโพธิสัตว์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต โกกิลวรรค วิสัยหชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๑๖–๑๑๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘๘–๑๘๙
อทาสิ ทานานิ ปุเร วิสยฺห
ททโต จ เต ขยธมฺโม อโหสิ
อิโต ปรญฺเจ น ทเทยฺย ทานํ
ติฏฺเฐยฺยุํ เต สํยมนฺตสฺส โภคา.
ท่านวิสัยหเศรษฐี เมื่อก่อนท่านได้ให้ทาน
ก็เมื่อท่านให้ทานอยู่อย่างนั้น โภคะทั้งหลายของท่าน
ก็สิ้นไปเป็นธรรมดา ตั้งแต่นี้ไป ถ้าท่านจะไม่พึงให้ทาน
โภคะทั้งหลายของท่านผู้งดให้ทานก็จะพึงดำรงอยู่
(วิสัยหเศรษฐีโพธิสัตว์ได้ฟังแล้ว จึงกล่าวว่า)
อนริยมริเยน สหสฺสเนตฺต
สุทุคฺคเตนาปิ อกิจฺจมาหุ
มา โว ธนํ ตํ (๑) อหุ วา ชนินฺท๑
ยํ โภคเหตุ วิชเหมุ สทฺธํ.
- ๑- ๑ ฉ.ม. อหุ เทวราช
ท้าวสหัสสเนตร พระอริยะทั้งหลายกล่าวอนารยธรรมว่า
เป็นกิจที่อริยชนหรือแม้คนยากจนไม่ควรทำ
ท่านจอมชน เราพึงสละศรัทธาเพราะเหตุแห่งการบริโภคทรัพย์ใด
ขอทรัพย์นั้นอย่าพึงเกิดแก่เราเลย
เยน เอโก รโถ ยาติ ยาติ เตน ปโร รโถ
โปราณํ นิหิตํ วตฺตํ วตฺตตญฺเญว วาสว.
รถคันหนึ่งแล่นไปทางใด รถคันอื่นก็จะแล่นไปทางนั้น
ท้าววาสวะ ธรรมเนียมที่ได้ประพฤติปฏิบัติมาแต่ก่อน
ขอจงดำเนินต่อไปเถิด
ยทิ เหสฺสติ ทสฺสาม อสนฺเต กึ ททามฺหเส
เอวํ ภูตาปิ ทสฺสาม มา ทานํ ปมทมฺหเสติ.
วิสยฺหชาตกํ ทสมํ. โกกิลวคฺโค จตุตฺโถ. ตสฺสุทฺทานํ
อติเวลํ ปภาสติ ชีตวโร
วนมชฺฌ รเถสภ ชิมฺหคโม
อถ ชมฺพุ ติณาสนปีฐวรํ
อถ ตณฺฑุลํ โมร วิสยฺห ทสาติ.
ถ้ายังมียังเป็นอยู่ก็จะให้เรื่อยไป
เมื่อไม่มีชีวิตจะให้อย่างไร
ข้าพเจ้าแม้มีสภาพอย่างนี้ ก็ยังจะให้
ข้าพเจ้าจะไม่ลืมการให้เลย
วิสัยหชาดกที่ ๑๐ จบ
โกกิลวรรคที่ ๔ จบ
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. โกกิลชาดก ๒. รถลัฏฐิชาดก
๓. โคธชาดก ๔. ราโชวาทชาดก
๕. ชัมพุกชาดก ๖. พรหมฉัตตชาดก
๗. ปีฐชาดก ๘. ถุสชาดก
๙. พาเวรุชาดก ๑๐. วิสัยหชาดก
จบ ๑๐. วิสัยหชาดก