๗. อกิตติชาดก เล่ม ๒๗

อกิตฺตึ ทิสฺวา สมฺมนฺตํ สกฺโก ภูตปตี พฺรวิ

กึ ปตฺถยํ มหาพฺรเหฺม เอโก สมฺมสิ ฆมฺมนิ.

ท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทอดพระเนตรเห็น

อกิตติดาบสเข้าฌานอยู่ จึงตรัสถามว่า

ท่านมหาพราหมณ์ พระคุณเจ้าปรารถนาอะไรหรือ

จึงเข้าฌานอยู่องค์เดียวในเวลาอากาศอบอ้าว

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

ทุกฺโข ปุนพฺภโว สกฺก สรีรสฺส จ เภทนํ

สมฺโมหมรณํ ทุกฺขํ ตสฺมา สมฺมามิ วาสว.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ การเกิดอีก ๑

การที่สรีระแตกทำลาย ๑ การหลงลืมสติตาย ๑ เป็นทุกข์

เพราะเหตุนั้น ท้าววาสวะ อาตมาจึงเข้าฌาน

(ท้าวสักกะถวายพรว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์เมื่อจะรับพร จึงกราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

เยน ปุตฺเต จ ทาเร จ ธนธญฺญํ ปิยานิ จ

ลทฺธา นรา น ตปฺปนฺติ โส โลโภ น มยี วเส.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

นรชนทั้งหลายได้บุตร ภรรยา ทรัพย์ ข้าวเปลือก

และสิ่งของอันเป็นที่รักแล้วยังไม่อิ่ม เพราะความโลภอันใด

ความโลภอันนั้นขออย่าได้มีอยู่ในอาตมาเลย

(ท้าวสักกะประทานพรให้ยิ่งขึ้นไปว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์เมื่อจะรับพร จึงกราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

เขตฺตํ วตฺถุํ หิรญฺญญฺจ ควสฺสํ ทาสโปริสํ

เยน ชาเตน ชียนฺติ โส โทโส น มยี วเส.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

นา สวน เงิน โค ม้า และคนผู้เป็นทาสย่อมเสื่อมสิ้นไป

เพราะโทสะที่เกิดแล้วอันใด

โทสะอันนั้นขออย่าได้มีอยู่ในอาตมาเลย

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

พาลํ น ปสฺเส น สุเณ น จ พาเลน สํวเส

พาเลนลฺลาปสลฺลาปํ น กเร น จ โรจเย.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

ขอให้อาตมาไม่พึงพบเห็นคนพาล ไม่พึงได้ยิน

ไม่พึงอยู่ร่วมกับคนพาล ไม่พึงทำการเจรจาปราศรัย

และไม่พึงพอใจการเจรจาปราศรัยกับคนพาลเลย

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

กินฺนุ เต อกรํ พาโล วท กสฺสป การณํ

เกน กสฺสป พาลสฺส ทสฺสนํ นาภิกงฺขสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ คนพาลได้ทำอะไรแก่พระคุณเจ้าหรือ

ขอจงบอกเหตุ เพราะเหตุไร

พระคุณเจ้าจึงไม่ต้องการพบเห็นคนพาล

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ อธุรายํ นิยุญฺชติ

ทุนฺนโย เสยฺยโส โหติ สมฺมา วุตฺโต ปกุปฺปติ

วินยํ โส น ชานาติ สาธุ ตสฺส อทสฺสนํ.

คนพาลมีปัญญาทราม ย่อมแนะนำสิ่งที่ไม่ควรแนะนำ

ชักชวนในสิ่งที่ไม่ใช่ธุระ

การแนะนำชั่วเป็นสิ่งที่ประเสริฐสำหรับเขา

เขาถูกว่ากล่าวโดยชอบก็โกรธ คนพาลนั้นไม่รู้วินัย

การไม่พบเห็นเขาเสียได้เป็นการดี

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

ธีรํ ปสฺเส สุเณ ธีรํ ธีเรน สห สํวเส

ธีเรนลฺลาปสลฺลาปํ ตํ กเร ตญฺจ โรจเย.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

ขอให้อาตมาพึงได้พบ พึงได้ยิน พึงได้อยู่ร่วมกับนักปราชญ์

พึงได้เจรจาปราศรัยและพอใจการเจรจาปราศรัยกับนักปราชญ์เถิด

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

กินฺนุ เต อกรํ ธีโร วท กสฺสป การณํ

เกน กสฺสป ธีรสฺส ทสฺสนํ อภิกงฺขสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ นักปราชญ์ได้ทำอะไรแก่พระคุณเจ้าหรือ

ขอจงบอกเหตุ เพราะเหตุไร

พระคุณเจ้าจึงต้องการพบเห็นนักปราชญ์

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

นยํ นยติ เมธาวี อธุรายํ น ยุญฺชติ

สุนโย เสยฺยโส โหติ สมฺมา วุตฺโต น กุปฺปติ

วินยํ โส ปชานาติ สาธุ เตน สมาคโม.

นักปราชญ์ผู้มีปัญญาย่อมแนะนำสิ่งที่ควรแนะนำ

ไม่ชักชวนในสิ่งที่ไม่ใช่ธุระ การแนะนำดีเป็นสิ่งประเสริฐของเขา

เขาถูกว่ากล่าวโดยชอบก็ไม่โกรธ

นักปราชญ์นั้นรู้วินัย การสมาคมกับท่านเป็นการดี

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

ตโต รตฺยา วิวสเน (๑) สุริยสฺสุคฺคมนํ (๒) ปติ

ทิพฺพา ภกฺขา ปาตุภเวยฺยุํ สีลวนฺโต จ ยาจกา.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

เมื่อราตรีนั้นสิ้นไป ในเวลาดวงอาทิตย์ขึ้น

ขอภักษาอันเป็นทิพย์และยาจกผู้มีศีลพึงปรากฏ

ททโต เม น ขีเยถ ทตฺวา นานุตเปยฺยหํ

ททํ จิตฺตํ ปสาเทยฺยํ เอตํ สกฺก วรํ วเร.

ขอถวายพระพร เมื่ออาตมาให้อยู่ ขอภักษาอย่าพึงหมดสิ้นไป

ครั้นให้แล้ว ขออาตมาอย่าพึงเดือดร้อนในภายหลัง

ขณะกำลังให้ ก็พึงทำจิตให้เลื่อมใส

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

เอตสฺมึ เต สุลปิเต ปฏิรูเป สุภาสิเต

วรํ กสฺสป เต ทมฺมิ ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ.

พระคุณเจ้ากัสสปะ เพราะถ้อยคำที่พระคุณเจ้าเจรจานั้น

ไพเราะ เหมาะสม เป็นสุภาษิต

โยมขอถวายพรแก่พระคุณเจ้าตามที่ใจของท่านปรารถนา

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

วรญฺเจ เม อโท สกฺก สพฺพภูตานมิสฺสร

น มํ ปุน อุเปยฺยาสิ เอตํ สกฺก วรํ วเร.

ขอถวายพระพรท้าวสักกะ ผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง

หากมหาบพิตรจะประทานพรแก่อาตมา

ขอมหาบพิตรอย่าเสด็จมาหาอาตมาอีกเลย

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

พหูหิ วตฺตจริยาหิ (๑) นรา จ อถ นาริโย

ทสฺสนํ อภิกงฺขนฺติ กินฺนุ เม ทสฺสเน ภยํ.

นรชนชายหญิงทั้งหลายหวังอย่างยิ่งที่จะพบโยม

ด้วยการบำเพ็ญจริยาวัตรเป็นอันมาก

ในการเห็นโยมน่ากลัวนักหรือ

(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)

ตํ ตาทิสํ เทววณฺณํ สพฺพกามสมิทฺธินํ

ทิสฺวา ตโป ปมชฺเชยฺยํ (๑) เอตํ เต ทสฺสเน ภยนฺติ.

อกิตฺติชาตกํ สตฺตมํ.

มหาบพิตรผู้มีวรรณะเหมือนวรรณะแห่งเทพ

บันดาลความใคร่ทั้งปวงให้สำเร็จได้เช่นนั้น

อาตมาพบเห็นแล้ว พึงประมาทการบำเพ็ญตบะ

สิ่งนั้นจึงเป็นภัยแก่อาตมาเพราะการพบเห็นมหาบพิตร

อกิตติชาดกที่ ๗ จบ