๖. กุรุธรรมชาดก เล่ม ๒๗

๕. รุจิรชาดก (๒๗๕)

ว่าด้วยนกพิราบกับนางกา

(นกพิราบโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๔๒๔} [๔๒๔] นกยางขาวตัวนี้ทำไมมาอยู่ในรังกาได้ กาสหายของเราซึ่งเป็น เจ้าของรังนี้ดุร้าย

(กากล่าวว่า)

{๔๒๕} [๔๒๕] ดูก่อนสหายนกพิราบผู้มีข้าวฟ่างเป็นอาหาร ท่านก็รู้จักเรามิใช่ หรือ ท่านดูให้ดี เราไม่ฟังคำของท่านจึงถูกถอนขนกลับมา(นกพิราบโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๔๒๖} [๔๒๖] สหายรัก ท่านจะได้รับทุกข์อีก เพราะว่าปกติของท่านเป็นเช่น นั้น ของบริโภคของมนุษย์มิใช่นกจะบริโภคได้ง่ายเลย

๖. กุรุธัมมชาดก (๒๗๖)

ว่าด้วยพระโพธิสัตว์ผู้รักษากุรุธรรม

(พวกพราหมณ์กล่าวสรรเสริญคุณของพระเจ้ากุรุโพธิสัตว์ว่า)

{๔๒๗} [๔๒๗] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่แห่งปวงชน พวกข้าพระบาทได้ทราบ ศรัทธาและศีลของพระองค์แล้ว จึงได้ขนทองคำมาขอแลกกับช้างที่มีสีดังดอกอัญชัน แล้วจะนำไปในแคว้นกาลิงคราช

(พระเจ้ากุรุโพธิสัตว์ตรัสว่า)

{๔๒๘} [๔๒๘] สัตว์ทั้งหลายทั้งที่ถูกเลี้ยงด้วยข้าวทั้งที่มิได้ถูกเลี้ยง ด้วยข้าว ผู้ใดเจาะจงไปขอสัตว์ใดทั้งหมดนั้นไม่ควรถูกปฏิเสธนี้ เป็นถ้อยคำของบุรพาจารย์

{๔๒๙} [๔๒๙] ดูก่อนพราหมณ์ทั้งหลาย เราจะให้ช้างอันควรเป็นราชพาหนะ เป็นราชูปโภค ประกอบด้วยยศประดับด้วยเครื่องประดับ ปกคลุมไปด้วยข่ายทองมีนายควาญประจำเชือกนี้แก่ท่านทั้งหลาย ขอพวกท่านจงไปตามความปรารถนาเถิด

๗. โรมชาดก (๒๗๗)

ว่าด้วยดาบสคิดลวงจับนกพิราบโรมะ

(ดาบสโกงคิดจะลวงจับนกพิราบโพธิสัตว์กิน จึงกล่าวว่า)

{๔๓๐} [๔๓๐] ดูก่อนปักษี เรามาอยู่ในถํ้าแห่งภูเขานี้มากว่า ๕๐ ปี เมื่อก่อน นกทั้งหลายไว้วางใจถึงกับบินมาเกาะมือของเรา

{๔๓๑} [๔๓๑] ดูก่อนท่านผู้มีคอคด แต่บัดนี้นกเหล่านั้นเห็นอะไรจึง ขวนขวายจะพากันไปอาศัยซอกภูเขาอื่น นกเหล่านี้คงจะไม่ให้ ความสำคัญเราเหมือนเมื่อก่อน หรือนกเหล่านี้จากกันไปเสียนาน จึงจำเราไม่ได้ หรือว่าเป็นนกมาใหม่ จึงไม่เข้าใกล้เรา