๗. วานรินทชาดก เล่ม ๒๗

๖. กัญจนขันธชาดก (๕๖)

ว่าด้วยชาวนาโพธิสัตว์แบ่งแท่งทองเป็น ๔ ส่วน

(พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นทรงเล่าอดีตนิทานที่เสวยพระชาติเป็นชาวนา ได้พบแท่งทองขนาดใหญ่ในขณะไถนา ไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ จึงแบ่งเป็น ๔ ส่วน แท่งทองนั้นจึงเบา แล้วทรงประมวลพระธรรมเทศนาตรัสไว้ว่า){๕๖} [๕๖] นรชนใดมีจิตร่าเริง มีใจเบิกบาน เจริญกุศลธรรมเพื่อบรรลุ ธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ นรชนนั้นพึงบรรลุธรรมเป็นที่ สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงได้โดยลำดับ

๗. วานรินทชาดก (๕๗)

ว่าด้วยพญาวานรโพธิสัตว์ผู้มีธรรมล่วงพ้นศัตรู ๔ ประการ

(จระเข้กล่าวถึงบุคคลที่จะปราบศัตรูได้ว่า)

{๕๗} [๕๗] ดูก่อนพญาวานร ผู้ใดมีธรรม ๔ ประการนี้ คือ สัจจะ ธัมมะ ธิติ จาคะ เหมือนท่านผู้นั้นย่อมล่วงพ้นศัตรูได้

๘. ตโยธัมมชาดก (๕๘)

ว่าด้วยพญาวานรโพธิสัตว์ผู้มีธรรมล่วงพ้นศัตรู ๓ ประการ

(รากษสชมเชยพญาวานรโพธิสัตว์ว่า)

{๕๘} [๕๘] ดูก่อนพญาวานร ผู้ใดมีธรรม ๓ ประการนี้ คือ ความขยัน ความแกล้วกล้า ปัญญา เหมือนท่าน ผู้นั้นย่อมล่วงพ้นศัตรูได้

๙. เภริวาทชาดก (๕๙)

ว่าด้วยผลของการตีกลองเกินดี

(ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลคนตีกลองเลี้ยงชีพ พาบุตร เดินทางไปแสดงตีกลองในงานประจำปี ณ กรุงพาราณสี ขากลับต้องผ่าน ดงโจรจึงห้ามบุตรมิให้ตีกลองต่อเนื่องกันไปโดยไม่หยุด แต่ให้ตีหยุด เป็นช่วง ๆ ไปเพื่อให้พวกโจรเข้าใจว่าผู้ใหญ่ในบ้านเมืองเดินผ่านมา แต่บุตร ดื้อรั้นไม่เชื่อฟัง พวกโจรจึงรุมทำร้ายปล้นทรัพย์ไป จึงตัดพ้อบุตรพร้อมทั้ง ได้กล่าวถึงวิธีตีกลองที่ถูกต้องไว้ว่า) {๕๙} [๕๙] กลองน่ะ ควรจะตี มิใช่ไม่ควรตี แต่อย่าตีให้เกินดีไป เพราะ ตีเกินดีไปจะไม่ดีทรัพย์ที่เราได้มาร้อยหนึ่งเพราะตีกลอง ได้ฉิบหายไปแล้วเพราะกลองที่ตีเกินดีไป