๓. ปุณณปาติชาดก เล่ม ๒๗

๖. อาสิงสวรรค

๑. มหาสีลวชาดก (๕๑)

ว่าด้วยความสำเร็จเกิดจากความพยายาม

(พระเจ้าสีลวมหาราชทรงดำริถึงผลของความเพียร จึงตรัสว่า)

{๕๑} [๕๑] เป็นชายชาติบัณฑิตพึงมุ่งหวังรํ่าไปจนกว่าจะสำเร็จผล ไม่พึง ท้อแท้ ดูเราเป็นตัวอย่าง เราปรารถนาอย่างใด ก็ได้อย่างนั้น

๒. จูฬชนกชาดก (๕๒)

ว่าด้วยเป็นคนควรพยายามรํ่าไป

(พระมหาชนกทรงดำริถึงผลของความเพียร จึงตรัสว่า)

{๕๒} [๕๒] เป็นชายชาติบัณฑิตพึงพยายามรํ่าไปจนกว่าจะสำเร็จผล ไม่พึงท้อแท้ ดูเราเป็นตัวอย่าง ว่ายน้ำจนขึ้นฝั่งได้

๓. ปุณณปาติชาดก (๕๓)

ว่าด้วยการจับเท็จพวกนักเลงที่ลวงด้วยสุราเต็มไห

(เศรษฐีโพธิสัตว์รู้เท่าทันพวกนักเลงที่ลวงจะให้ดื่มสุราผสมยาสลบ เพื่อมุ่งชิงทรัพย์ จึงกล่าวว่า){๕๓} [๕๓] ไหสุราทั้งหลายยังเต็มอยู่อย่างเดิม ถ้อยคำที่ท่านกล่าวนี้ไม่เป็นจริง ด้วยเหตุนี้ เราจึงรู้ได้ว่าสุรานี้ไม่ดีแน่

๔. ผลชาดก (๕๔)

ว่าด้วยการรู้จักผลไม้

(พ่อค้าเกวียนโพธิสัตว์ทราบต้นไม้นั้นไม่ใช่ต้นมะม่วงจริง จึงกล่าวว่า)

{๕๔} [๕๔] ต้นไม้ต้นนี้ขึ้นก็ไม่ยาก ทั้งอยู่ไม่ไกลหมู่บ้าน ด้วยเหตุนี้เราจึงรู้ ได้ว่าต้นไม้ต้นนี้มีลูกไม่อร่อย

๕. ปัญจาวุธชาดก (๕๕)

ว่าด้วยปัญญจาวุธกุมารปราบยักษ์

(พระบรมศาสดาครั้นทรงเล่าอดีตนิทานที่เสวยพระชาติเป็นปัญจาวุธ กุมารผู้ปราบสิเลสโลมยักษ์จนสิ้นพยศโดยให้ตั้งอยู่ในศีล ๕ แล้วทรง ประมวลพระธรรมเทศนาตรัสไว้อย่างนี้ว่า){๕๕} [๕๕] นรชนใดมีจิตไม่ท้อแท้ มีใจไม่หดหู่เจริญกุศลธรรม เพื่อ บรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ นรชนนั้นพึงบรรลุ ธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวง ได้โดยลำดับ