๕. อาสังกชาดก เล่ม ๒๗

อาสาวตี นาม ลตา ชาตา จิตฺตลตาวเน

ตสฺสา วสฺสสหสฺเสน เอกํ นิพฺพตฺตเต ผลํ.

เถาวัลย์ชื่ออาสาวดีเกิดแล้วในอุทยานจิตรลดาวัน

เถาวัลย์นั้น ๑,๐๐๐ ปี จึงจะออกผลหนึ่ง

ตํ เทวา ปยิรุปาสนฺติ ตาว ทูรผลํ สตึ

อาสีเสว (๑) ตุวํ ราช อาสา ผลวตี สุขา.

แม้นานถึงเพียงนั้นจึงจะมีผล

ทวยเทพก็ยังพากันไปเยือนอุทยานนั้นเนือง ๆ

ข้าแต่มหาราช ขอพระองค์ทรงหวังไว้เถิด

เพราะว่าความหวังที่ยังมีผลเป็นความสุข

อาสีสเตว โส ปกฺขี อาสีสเตว โส ทิโช

ตสฺเสวาสา สมิชฺฌตฺถ (๑) ตาว ทูรคตา สตี

อาสีเสว ตุวํ ราช อาสา ผลวตี สุขา.

ปักษาทิชาชาติยังมีความหวังอยู่ร่ำไป

ความหวังของมันที่มีอยู่ห่างไกลถึงเพียงนั้นก็ยังสำเร็จได้

ข้าแต่มหาราช ขอพระองค์ทรงหวังไว้เถิด

เพราะว่าความหวังที่มีผลเป็นความสุข

(พระราชาตรัสบอกเหตุที่จะไปกับนางอาสังกากุมาริกาว่า)

สมฺเปสิ โข มํ วาจาย น จ สมฺเปสิ กมฺมุนา

มาลา เสเรยฺยกสฺเสว วณฺณวนฺตา อคนฺธิกา.

หล่อนให้ฉันเอิบอิ่มด้วยคำพูดเท่านั้น

หาให้ฉันเอิบอิ่มด้วยการกระทำไม่

เหมือนดอกหงอนไก่มีสีสวย แต่ไม่มีกลิ่น

อผลํ มธุรํ วาจํ โย มิตฺเตสุ ปกุพฺพติ

อททํ อวิสฺสชํ โภคํ สนฺธิ เตนสฺส ชีรติ.

ผู้ใดเมื่อไม่ให้ ไม่เสียสละโภคทรัพย์

ดีแต่พูดคำอ่อนหวานซึ่งไม่มีผลในมิตรทั้งหลาย

ความสัมพันธ์ของผู้นั้นกับมิตรย่อมจืดจาง

ยํ หิ กยิรา ตํ หิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.

ควรพูดถึงแต่สิ่งที่ควรทำ

ไม่ควรพูดถึงสิ่งที่ไม่ควรทำ

คนไม่ทำ ดีแต่พูด บัณฑิตย่อมรู้ทัน

พลญฺจ วต เม ขีณํ ปาเถยฺยญฺจ น วิชฺชติ

สงฺเก ปาณูปโรธาย หนฺททานิ วชามหํ.

กำลังของเราหมดสิ้นแล้วหนอ เสบียงก็ไม่มี

สงสัยจะตายเป็นแน่ อย่ากระนั้นเลย เราจะไปกันเดี๋ยวนี้แหละ

(พระนางอาสังกากุมาริกาเทวีได้สดับพระราชดำรัสนั้น จึงกราบทูลว่า)

เอตเทว หิ เม นามํ ยํ นามสฺมึ รเถสภ

อาคเมหิ มหาราช ปิตรํ อามนฺตยามหนฺติ.

อาสงฺกชาตกํ ปญฺจมํ.

คำว่า อาสังกา นั่นแหละเป็นชื่อของหม่อมฉัน

ข้าแต่มหาราชผู้จอมทัพ ขอพระองค์ทรงคอยก่อน

หม่อมฉันขอบอกลาบิดาก่อน

อาสังกชาดกที่ ๕ จบ