พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · อาวาริยวรรค
๖. มิคาโลปชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๖๓–๘๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในอาวาริยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๘๑. มิคาโลปชาตก (๖)
๖. มิคาโลปชาดก (๓๘๑)
ว่าด้วยนกแร้งมิคาโลปะ
(พญาแร้งโพธิสัตว์เรียกลูกมาอบรมว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต อาวาริยวรรค มิคาโลปชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๔๗–๑๔๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๓๔–๒๓๔
น เม รุจฺจิ มิคาโลป ยสฺส เต ตาทิสี คตี
อตุจฺจํ ตาต ปตสิ (๑) อภูมึ ตาต เสวสิ.
- ๑ก. คจฺฉสิ
มิคาโลปะ พ่อไม่พอใจเลยที่เจ้าบินไปเช่นนั้น
ลูกเอ๋ย เจ้าบินสูงเกินไป เลยขอบเขตของพวกแร้งไปแล้ว
จตุกฺกณฺณํว เกทารํ ยทา เต ปฐวี สิยา
ตโต ตาต นิวตฺตสฺสุ มาสฺสุ เอตฺโต ปรํ คมิ.
เมื่อใด แผ่นดินปรากฏแก่เจ้าเสมือนแปลงนา ๔ เหลี่ยม
ลูกเอ๋ย เมื่อนั้น เจ้าจงกลับจากที่นั้น อย่าบินเลยที่นั้นไป
สนฺติ อญฺเญปิ สกุณา ปตฺตยานา วิหงฺคมา
อุกฺขิตฺตา (๑) วาตเวเคน นฏฺฐา เต สสฺสตีสมา.
- ๑ฉ.ม.สี. อกฺขิตฺตา
แม้นกเหล่าอื่นที่มีปีกเป็นยานพาหนะ บินไปในอากาศ
สำคัญตนว่ายั่งยืน ถูกแรงลมพัดพินาศแล้วก็มีอยู่
(พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า)
อกตฺวา อปรณฺณสฺส (๑) ปิตุ วุฑฺฒสฺส สาสนํ
กาลวาเต อติกฺกมฺม เวรมฺภานํ วสํ อคา. (๒)
- ๑ฉ.ม. อปนนฺทสฺส
- ๒สี. คโต
นกแร้งมิคาโลปะไม่เชื่อฟังคำสอนของแร้งอปรัณณะพ่อผู้เฒ่า
บินผ่านลมกาละไป ตกอยู่ในอำนาจลมเวรัมภา (ลมกรด)
ตสฺส ปุตฺตา จ ทารา จ เย จญฺเญ อนุชีวิโน
สพฺเพ พฺยสนมาปาทุํ อโนวาทกเร ทิเช.
ลูกเมียของมัน และนกแร้งเหล่าอื่นที่อาศัยมันเป็นอยู่
ทั้งหมดก็ถึงความพินาศ เพราะนกที่ไม่ทำตามโอวาทตัวเดียว
เอวมฺปิ อิธ วุทฺธานํ โย วากฺยํ นาวพุชฺฌติ
อติสีมํจโร ทิตฺโต คิชฺโฌวาตีตสาสโน
สพฺเพ พฺยสนํ ปปฺโปนฺติ อกตฺวา พุทฺธสาสนนฺติ.
มิคาโลปชาตกํ ฉฏฺฐํ.
ผู้ใดในโลกนี้ไม่เชื่อฟังคำของผู้ใหญ่ทั้งหลาย
ประพฤติเกินขอบเขตย่อมเดือดร้อน
เหมือนนกแร้งที่ละเมิดคำสอน
ชนทั้งหลายย่อมถึงความพินาศทุกคน
เพราะไม่กระทำตามคำสอนของท่านผู้รู้
มิคาโลปชาดกที่ ๖ จบ
จบ ๖. มิคาโลปชาดก