arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · สันถวรรค

๙. อรกชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๗–๑๘๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสันถวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต สันถวรรค อรกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๘๕–๘๕

หน้า ๘๕

(นกมูลไถออกมายืนบนอกเหยี่ยวนกเขาที่ตายไปแล้วอุทานว่า)

{๑๘๖} [๑๘๖] เรานั้นเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยอุบายวิธียินดีแล้วในที่หากินซึ่งสืบ เนื่องมาจากบิดา เห็นอยู่ซึ่งประโยชน์ของตน ปราศจากศัตรู เบิกบานใจอยู่

๙. อรกชาดก (๑๖๙)

ว่าด้วยศาสดาอรกะสอนการแผ่เมตตา

(พราหมณ์โพธิสัตว์ออกบวชเป็นฤๅษี เป็นผู้ได้ฌานที่มีพรหมวิหารธรรม ๔ เป็นอารมณ์ เป็นศาสดาชื่อว่าอรกะ อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ สั่งสอน หมู่ฤๅษีอยู่ เมื่อประกาศอานิสงส์เมตตา ได้กล่าว ๒ คาถาเหล่านี้ว่า){๑๘๗} [๑๘๗] ผู้ใดแลอนุเคราะห์สัตว์โลกทั้งปวงด้วยจิตเมตตาหาประมาณมิได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องต่ำ และเบื้องขวาง โดยประการทั้งปวง

{๑๘๘} [๑๘๘] จิตเกื้อกูลหาประมาณมิได้ชื่อว่าผู้นั้นอบรมให้บริบูรณ์ดีแล้ว กรรม ใดที่เขาทําแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลืออยู่ในจิตของ บุคคลนั้น

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ในที่นี้ เบื้องบน หมายถึงตั้งแต่พื้นดินขึ้นไปจนถึงพรหมโลกชั้นเนวสัญญานาสัญญายตนะ หรือ กำหนดเอาท้องฟ้าขึ้นไป เบื้องล่าง หมายถึงตั้งแต่พื้นดินลงไปจนถึงอุสสทมหานรก หรือกำหนด เอาพื้นดินลงไป เบื้องขวาง หมายถึงโลกมนุษย์ หรือกำหนดถึงทิศรอบตัวต่าง ๆ (ขุ.ชา.อ. ๓/๖๐, ที.ปา.อ. ๒๔๗, ม.ม.อ. ๑๙๐, องฺ.ทสก.อ. ๓๓๓)
  2. ๒กรรม ... พอประมาณ หมายถึงกามาวจรกรรม คือการกระทำใด ๆ ที่เป็นไปในกามาวจรภูมิ หรือการ กระทำที่อยูในระดับจิตที่ท่องเที่ยวอยู่ในกามภพคืออบาย ๔ โลกมนุษย์ ๑ สวรรค์ ๖ (ขุ.ชา.อ. ๓/๖๐)

จบ ๙. อรกชาดก