arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · วรรณาโรหวรรค

๓. หิริชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖๓–๗๖๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในวรรณาโรหวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓. หิริชาดก (๓๖๓)

ว่าด้วยความละอาย

(เศรษฐีชาวกรุงพาราณสีพูดกับคนทั้งหลายว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต วรรณาโรหวรรค หิริชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๓๓–๑๓๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๑๒–๒๑๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

หิรินฺตรนฺตํ วิชิคุจฺฉมานํ

ตวาหมสฺมี อิติ ภาสมานํ

เสยฺยานิ กมฺมานิ อนาทิยนฺตํ

เนโส มมนฺติ อิติ นํ วิชญฺญา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บัณฑิตพึงรู้จักบุคคลผู้ไม่มีความละอาย

เกลียดชังความเป็นมิตร

กล่าวอยู่ว่า เราเป็นมิตรของท่าน

แต่ไม่เอื้อเฟื้อการงานที่เหมาะสมกับคำพูดว่า

บุคคลผู้นี้มิใช่มิตรของเรา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

งานใดควรทำ พึงพูดถึงแต่งานนั้นเถิด

งานใดไม่ควรทำ ก็อย่าพูดถึงงานนั้นเลย

คนไม่ทำ เอาแต่พูด บัณฑิตย่อมรู้ทัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

น โส มิตฺโต โย สทา อปฺปมตฺโต

เภทาสงฺกี รนฺธเมวานุปสฺสี

ยสฺมิญฺจ เสตี อุรสีว ปุตฺโต

สเว มิตฺโต โย อเภชฺโช ปเรภิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดไม่ประมาท ระแวงการทำลายมิตร

คอยจับผิดอยู่เสมอ ผู้นั้นหาใช่มิตรไม่

ส่วนผู้ใดผู้อื่นยุให้แตกกันมิได้ ไม่มีความระแวงในมิตรคนใด

อยู่อย่างปลอดภัยเหมือนบุตรที่นอนแนบอกมารดา

ผู้นั้นแหละนับว่าเป็นมิตรแท้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปาโมชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ

ผลานิสํโส ภาเวติ วหนฺโต โปริสํ ธุรํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กุลบุตรเมื่อเห็นผลและอานิสงส์

เมื่อนำธุระ อันเป็นของบุรุษไปอยู่

ชื่อว่าย่อมบำเพ็ญฐานะที่ทำความปราโมทย์

และความสุขอันนำความสรรเสริญมาให้

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑คำว่า ธุระ ในที่นี้ ได้แก่ ธุระ ๔ คือ ทาน ศีล ภาวนา มิตรภาพ ( ขุ.ชา.อ. ๔/๗๓/๔๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปวิเวกรสํ ปิตฺวา รสํ อุปสมสฺส จ

นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโป ธมฺมปีติรสํ ปิวนฺติ.

หิริชาตกํ ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลดื่มรสอันเกิดเพราะความสงัด

และรสแห่งความสงบชื่อว่าดื่มรสคือปีติในธรรม

ย่อมไม่มีความกระวนกระวาย ไม่มีบาป

หิริชาดกที่ ๓ จบ

จบ ๓. หิริชาดก