๑๐. ปลาสชาดก เล่ม ๒๗

หํโส ปลาสมวจ นิโคฺรโธ สมฺม ชายติ

องฺกสฺมึ เต นิสินฺโนว โส เต มมฺมานิ เฉจฺฉติ.

พญาหงส์ได้กล่าวกับปลาสเทวดาว่า

นี่เพื่อน ต้นไทรงอกติดอยู่ที่ค่าคบของท่าน

มันงอกขึ้นเพื่อจะตัดสิ่งอันเป็นที่รักของท่าน

(ปลาสเทวดาไม่เชื่อคำของพญาหงส์ จึงกล่าวว่า )

วฑฺฒตาเมว นิโคฺรโธ ปติฏฺฐสฺส ภวามหํ

ยถา ปิตา จ มาตา จ เอวํ เม โส ภวิสฺสติ.

ต้นไทรจงเจริญเติบโตขึ้นเถิด

ข้าพเจ้าจะเป็นที่พึ่งของต้นไทรนั้นเหมือนบิดาและมารดา

และต้นไทรนั้นจะเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้าเหมือนกัน

(พญาหงส์กล่าวว่า)

ยํ ตฺวํ องฺกสฺมึ วฑฺเฒสิ ขีรรุกฺขํ ภยานกํ

อามนฺต โข ตํ คจฺฉาม วุฑฺฒิ มสฺส น รุจฺจติ.

เพราะเหตุใด ท่านจึงปล่อยให้ต้นไม้ที่น่ากลัวดุจข้าศึก

เจริญเติบโตที่ค่าคบ เหตุนั้น ข้าพเจ้าจะขอเตือนท่านแล้วจะไป

การเจริญเติบโตของต้นไทรนั้น ข้าพเจ้าไม่เห็นด้วย

(ต่อมารุกขเทวดานั้นคร่ำครวญอยู่ว่า)

อิทานิ โข มํ ภาเยติ มหาเนรุนิทสฺสนํ

หํสสฺส อนภิญฺญาย มหา เม ภยมาคตํ.

บัดนี้ ไทรต้นนี้แหละ ทำให้เราหวาดกลัว

เพราะไม่เชื่อฟังคำของพญาหงส์

ซึ่งเป็นถ้อยคำอันสำคัญปานประหนึ่งว่าขุนเขาสิเนรุราช

ภัยอันใหญ่หลวงจึงมาถึงเราแล้ว

(พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสพระคาถาว่า)

น ตสฺส วุฑฺฒิ กุสลปฺปสตฺถา

โย วฑฺฒมาโน ฆสเต ปติฏฺฐํ

ตสฺสูปโรธํ ปริสงฺกมาโน

ปตารยี มูลวธาย ธีโรติ.

ปลาสชาตกํ ทสมํ.

ผู้ใดเมื่อเจริญขึ้นกลับกัดกินที่พึ่งอาศัยของตน

ความเจริญของผู้นั้นผู้ฉลาดไม่สรรเสริญ

นักปราชญ์รังเกียจความพินาศ

จึงพยายามกำจัดรากเหง้าของอันตรายนั้น

ปลาสชาดกที่ ๑๐ จบ

วัณณาโรหวรรคที่ ๒ จบ