พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · อัฑฒวรรค
๑. ทีฆีติโกสลชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๐๓–๘๐๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๕ ในอัฑฒวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
วณฺณาโรหวคฺโค ทุติโย. (๑)
_______
๓. อฑฺฒวคฺค
๓๗๑. ทีฆีติโกสลชาตก (๑)
๓. อัฑฒวรรค
หมวดว่าด้วยชาดกมีครึ่งวรรค
๑. ทีฆีติโกสลชาดก (๓๗๑)
ว่าด้วยพระเจ้าทีฆีติโกศล
(ทีฆาวุกุมารทรงระลึกถึงโอวาทที่พระราชมารดาและพระราชบิดาประทานไว้แล้ว จึงกราบทูลพระเจ้าพรหมทัตว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต อัฑฒวรรค ทีฆีติโกสลชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๓๘–๑๓๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๒๐–๒๒๐
เอวํภูตสฺส เต ราช อาคตสฺส วเส มม (๒)
อตฺถิ นุ โกจิ ปริยาโย โย ตํ ทุกฺขา ปโมจเย.
- ๑อิมสฺสุทฺทานํ ตติยวคคปริโยสาเน ภวิสฺสติ
- ๒อิ.ม. วโส
ข้าแต่มหาราช เมื่อพระองค์ตกอยู่ในอำนาจของข้าพระองค์
อย่างนี้ เหตุที่เปลื้องทุกข์พระองค์ได้มีอยู่หรือ พระเจ้าข้า
(พระราชาตรัสคาถาว่า)
เอวํภูตสฺส เม ตาต อาคตสฺส วเส ตว
นตฺถิ โน โกจิ ปริยาโย โย มํ ทุกฺขา ปโมจเย.
พ่อเอ๋ย เมื่อฉันตกอยู่ในอำนาจของเธออย่างนี้
เหตุบางอย่างที่จะเปลื้องทุกข์ฉันได้ไม่มี
(พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า)
นาญฺญํ สุจริตํ ราช นาญฺญํ ราช สุภาสิตํ
ตายเต มรณกาเล เอวเมวิตรํ ธนํ.
ข้าแต่มหาราช เว้นความสุจริต
และถ้อยคำอันเป็นสุภาษิตเสียแล้ว
เหตุอื่นที่จะต้านทานในเวลาที่จะตาย ข้าพระองค์ไม่เห็นเลย
ทรัพย์สมบัตินอกนี้ก็เช่นกัน
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ อชินิ มํ อหาสิ เม
เย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ เวรํ เตสํ น สมฺมติ.
ชนเหล่าใดเข้าไปผูกเวรว่า คนนี้ได้ด่าเรา
ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา และได้ลักสิ่งของของเราไป
เวรของชนเหล่านั้นย่อมไม่สงบระงับ
อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ อชินิ มํ อหาสิ เม
เย จ ตํ นุปนยฺหนฺติ เวรํ เตสูปสมฺมติ.
ส่วนชนเหล่าใดไม่เข้าไปผูกเวรว่า คนนี้ได้ด่าเรา
ได้ฆ่าเรา ได้ชนะเรา และได้ลักสิ่งของของเราไป
เวรของชนเหล่านั้นย่อมสงบระงับ
น หิ เวเรน เวรานิ สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ
อเวเรน จ สมฺมนฺติ เอส ธมฺโม สนนฺตโนติ.
ทีฆีติโกสลชาตกํ ปฐมํ.
เพราะว่าในกาลไหน ๆ เวรทั้งหลายในโลกนี้
ย่อมไม่สงบระงับด้วยเวร แต่เวรทั้งหลาย
ย่อมสงบระงับด้วยการไม่จองเวร นี้เป็นธรรมเก่า
ทีฆีติโกสลชาดกที่ ๑ จบ
จบ ๑. ทีฆีติโกสลชาดก