๑๐. สุจจชชาดก เล่ม ๒๗

สุจฺจชํ วต นจฺจชิ วาจาย อททํ คิรึ

กึ หิตสฺส จชนฺตสฺส วาจาย อทท ปพฺพตํ.

พระราชาเมื่อไม่พระราชทานภูเขาด้วยเพียงพระวาจา

ชื่อว่าไม่ทรงสละสิ่งที่ควรสละได้ง่ายหนอ

ก็เมื่อพระองค์ไม่ทรงสละสิ่งนั้น ฉันจะพึงให้อะไร

พระราชาไม่พระราชทานภูเขาด้วยพระวาจา

(พระราชาตรัสว่า)

ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.

งานใดควรทำ พึงพูดถึงแต่งานนั้นเถิด

งานใดไม่ควรทำ ก็อย่าพูดถึงงานนั้นเลย

คนไม่ทำ เอาแต่พูด บัณฑิตย่อมรู้ทัน

(พระราชเทวีกราบทูลว่า)

ราชปุตฺต นโม ตฺยตฺถุ สจฺเจ ธมฺเม ฐิโตวสิ (๑)

ยสฺส เต พฺยสนํ ปตฺโต สจฺจสฺมึ รมเต มโน.

ข้าแต่ราชบุตร ขอความนอบน้อมจงมีแด่พระองค์

พระองค์ดำรงอยู่ในสัจจธรรม

ถึงแม้จะถูกเนรเทศ

ก็ยังมีพระหฤทัยยินดีในสัจจธรรม

(อำมาตย์โพธิสัตว์ได้ฟังพระเสาวนีย์ของพระเทวีผู้ตรัสคุณความดีของพระราชา อยู่อย่างนั้น จึงประกาศคุณความดีของพระราชเทวีว่า)

ยา ทลิทฺที ทลิทฺทสฺส อฑฺฒา อฑฺฒสฺส กิตฺติมา (๑)

สา หิสฺส ปรมา ภริยา สหิรญฺญสฺส อิตฺถิโยติ.

สุจฺจชชาตกํ ทสมํ. ปุจิมนฺทวคฺโค ทุติโย. ตสฺสุทฺทานํ

อถ โจร สกสฺสป ขนฺตีวโร

ทุชฺชีวิตตา จ วรา ผรุสา

อถ สส มตํ จ วสนฺตสุขํ

สุจฺจชํวตนจฺจชินา จ ทสาติ.

หญิงใดเป็นภรรยาของสามีที่ยากจนก็พลอยยากจนด้วย

เมื่อสามีร่ำรวยก็พลอยร่ำรวยมีชื่อเสียงด้วย

หญิงนั้นนับว่าเป็นภรรยาสุดประเสริฐของเขา

ส่วนหญิงที่เป็นภรรยาของชายผู้ที่มีเงินทองอยู่แล้ว

ไม่น่าอัศจรรย์เลย

สุจจชชาดกที่ ๑๐ จบ

ปุจิมันทวรรคที่ ๒ จบ

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปุจิมันทชาดก ๒. กัสสปมันทิยชาดก

๓. ขันติวาทิชาดก ๔. โลหกุมภิชาดก

๕. มังสชาดก ๖. สสปัณฑิตชาดก

๗. มตโรทนชาดก ๘. กณเวรชาดก

๙. ติตติรชาดก ๑๐. สุจจชชาดก