พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กุฏิทูสกวรรค
๑. กุฏิทูสกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๘๒–๕๘๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในกุฏิทูสกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๓. กุฏิทูสกวคฺค
๓๒๑. กุฏิทูสกชาตก (๑)
๓. กุฏิทูสกวรรค
หมวดว่าด้วยการประทุษร้ายรัง
๑. กุฏิทูสกชาดก (๓๒๑)
ว่าด้วยลิงประทุษร้ายรัง
(นกขมิ้นโพธิสัตว์กล่าวกับลิงว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กุฏิทูสกวรรค กุฏิทูสกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๐๖–๑๐๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๗๓–๑๗๔
มนุสฺสสฺเสว เต สีสํ หตฺถปาทา จ วานร
อถ เกน นุ วณฺเณน อคารนฺเต น วิชฺชติ.
วานร ศีรษะ มือ และเท้าของท่านเหมือนของมนุษย์
เมื่อเป็นเช่นนั้น เพราะเหตุไรหนอ เรือนของท่านจึงไม่มี
(ลิงได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
มนุสฺสสฺเสว เม สีสํ หตฺถปาทา จ สิงฺคิล
ยาหุ เสฏฺฐา มนุสฺเสสุ สา เม ปญฺญา น วิชฺชติ.
นกขมิ้น ศีรษะ มือ และเท้าของเราเหมือนของมนุษย์ก็จริง
แต่ปัญญาที่บัณฑิตสรรเสริญว่าประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์เราไม่มี
(นกขมิ้นโพธิสัตว์กล่าวว่า)
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส ลหุจิตฺตสฺส ทุพฺภิโน
นิจฺจํ อทฺธุวสีลสฺส สุขภาโว (๑) น วิชฺชติ.
- ๑สี. สุจิภาโว
บุคคลผู้มีจิตไม่มั่นคง กลับกลอก ประทุษร้ายมิตร
มีปกติไม่ยั่งยืนอยู่เป็นนิจ ย่อมไม่มีความสุข
โส กรสฺสุ อานุภาวํ วีติวตฺตสฺสุ สีลิยํ
สีตวาตปริตฺตาณํ กรสฺสุ กุฏิกํ (๑) กปีติ.
กุฏิทูสกชาตกํ ปฐมํ.
- ๑ฉ.ม. กุฏวํ
นี่ลิง ท่านจงสร้างอานุภาพปัญญา
จงกลับตัวให้มีความเป็นปกติเสีย
จงสร้างกระท่อมป้องกันลมและความหนาวเถิด
กุฏิทูสกชาดกที่ ๑ จบ
จบ ๑. กุฏิทูสกชาดก