๖. สสปัณฑิตชาดก เล่ม ๒๗

(นายพรานกล่าวกะบุตรเศรษฐีคนที่ ๓ ว่า)

{๕๖๐} [๕๖๐] บุตรเรียกบิดาว่าพ่อย่อมทำให้หัวใจของพ่อหวั่นไหว วาจา ของท่านเช่นกับหัวใจ สหายเอ๋ย เราจะให้เนื้อหัวใจแก่ท่าน

(นายพรานกล่าวกะบุตรเศรษฐีคนที่ ๔ ผู้เป็นพระโพธิสัตว์ว่า)

{๕๖๑} [๕๖๑] ผู้ใดไม่มีเพื่อนอยู่ในหมู่บ้าน หมู่บ้านของผู้นั้นก็เป็นเหมือนป่า วาจาของท่านเช่นกับสมบัติทั้งมวล สหายเอ๋ย เราจะให้เนื้อ ทั้งหมดแก่ท่าน

๖. สสปัณฑิตชาดก (๓๑๖)

ว่าด้วยผู้สละชีวิตเป็นทาน

(นากกล่าวกะท้าวสักกะซึ่งปลอมเป็นพราหมณ์มาขออาหารว่า)

{๕๖๒} [๕๖๒] ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีปลาตะเพียนแดงอยู่ ๗ ตัว ซึ่ง พรานเบ็ดตกขึ้นมาจากนํ้าเอาไว้บนบก ข้าพเจ้ามีอาหารอย่างนี้ ท่านจงบริโภคอาหารนี้แล้วเจริญสมณธรรมอยู่ในป่าเถิด(สุนัขจิ้งจอกกล่าวว่า)

{๕๖๓} [๕๖๓] อาหารของคนเฝ้านาคนโน้น ข้าพเจ้านำเอามาไว้ในเวลากลาง คืน คือ เนื้อย่าง ๒ ไม้ เหี้ย ๑ ตัว และนมเปรี้ยว ๑ หม้อ ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีอาหารอย่างนี้ ท่านจงบริโภคอาหาร นี้แล้วเจริญสมณธรรมอยู่ในป่าเถิด

(ลิงกล่าวว่า)

{๕๖๔} [๕๖๔] มะม่วงสุก นํ้าเย็น ร่มเงาที่เย็นน่ารื่นรมย์ ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีอาหารอย่างนี้ ท่านจงบริโภคอาหารนี้ แล้วนั่งที่ร่ม เงาอันเย็นน่ารื่นรมย์ใจเจริญสมณธรรมอยูในป่าเถิด(กระต่ายโพธิสัตว์ซึ่งไม่มีอาหาร ยอมสละชีวิตเป็นทาน กล่าวว่า)

{๕๖๕} [๕๖๕] กระต่ายไม่มีงา ไม่มีถั่ว ไม่มีข้าวสาร ท่านจงบริโภคเราซึ่งถูก ย่างสุกด้วยไฟนี้แล้วเจริญสมณธรรมอยูในป่าเถิด

๗. มตโรทนชาดก (๓๑๗)

ว่าด้วยร้องไห้ถึงคนตายไร้ประโยชน์

(เศรษฐีโพธิสัตว์ครั้นฟังถ้อยคำของพวกญาติที่ตำหนิตนว่าไม่แสดง ความโศกเศร้าถึงพี่ชายที่ตายจากไป แล้วจึงกล่าวกะพวกญาติว่า)

{๕๖๖} [๕๖๖] ท่านทั้งหลายพากันร้องไห้ถึงแต่คนที่ตาย ๆ ไปแล้ว ทำไม จึงไม่ร้องไห้ถึงคนที่จักตายบ้างเล่า ผู้ที่ดำรงสรีระไว้ทั้งหมด ย่อมละทิ้งชีวิตไปโดยลำดับ{๕๖๗} [๕๖๗] เทวดา มนุษย์ สัตว่สี่เท้า หมู่นก และพวกงู ต่างก็ไม่ได้เป็น ใหญ่ในสรีระร่างกายของตน ถึงจะอภิรมย์อยู่ในร่างกายนั้น ก็ ต้องละทิ้งชีวิตไปทั้งนั้น{๕๖๘} [๕๖๘] ความสุขและความทุกข์ที่เพ่งเล็งกันอยู่ในหมู่มนุษย์เป็นสิ่งแปรผัน ไม่มั่นคงอยู่อย่างนี้ การครํ่าครวญ การรํ่าไห้ไม่เป็นประโยชน์ เลย เพราะเหตุไร กองโศกจึงท่วมทับท่านได้