๗. มตโรทนชาดก เล่ม ๒๗

(ลิงกล่าวว่า)

{๕๖๔} [๕๖๔] มะม่วงสุก นํ้าเย็น ร่มเงาที่เย็นน่ารื่นรมย์ ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีอาหารอย่างนี้ ท่านจงบริโภคอาหารนี้ แล้วนั่งที่ร่ม เงาอันเย็นน่ารื่นรมย์ใจเจริญสมณธรรมอยูในป่าเถิด(กระต่ายโพธิสัตว์ซึ่งไม่มีอาหาร ยอมสละชีวิตเป็นทาน กล่าวว่า)

{๕๖๕} [๕๖๕] กระต่ายไม่มีงา ไม่มีถั่ว ไม่มีข้าวสาร ท่านจงบริโภคเราซึ่งถูก ย่างสุกด้วยไฟนี้แล้วเจริญสมณธรรมอยูในป่าเถิด

๗. มตโรทนชาดก (๓๑๗)

ว่าด้วยร้องไห้ถึงคนตายไร้ประโยชน์

(เศรษฐีโพธิสัตว์ครั้นฟังถ้อยคำของพวกญาติที่ตำหนิตนว่าไม่แสดง ความโศกเศร้าถึงพี่ชายที่ตายจากไป แล้วจึงกล่าวกะพวกญาติว่า)

{๕๖๖} [๕๖๖] ท่านทั้งหลายพากันร้องไห้ถึงแต่คนที่ตาย ๆ ไปแล้ว ทำไม จึงไม่ร้องไห้ถึงคนที่จักตายบ้างเล่า ผู้ที่ดำรงสรีระไว้ทั้งหมด ย่อมละทิ้งชีวิตไปโดยลำดับ{๕๖๗} [๕๖๗] เทวดา มนุษย์ สัตว่สี่เท้า หมู่นก และพวกงู ต่างก็ไม่ได้เป็น ใหญ่ในสรีระร่างกายของตน ถึงจะอภิรมย์อยู่ในร่างกายนั้น ก็ ต้องละทิ้งชีวิตไปทั้งนั้น{๕๖๘} [๕๖๘] ความสุขและความทุกข์ที่เพ่งเล็งกันอยู่ในหมู่มนุษย์เป็นสิ่งแปรผัน ไม่มั่นคงอยู่อย่างนี้ การครํ่าครวญ การรํ่าไห้ไม่เป็นประโยชน์ เลย เพราะเหตุไร กองโศกจึงท่วมทับท่านได้

{๕๖๙} [๕๖๙] พวกนักเลง พวกคอเหล้า พวกไม่ทำความเจริญ พวกพาล หาญกล้า พวกไม่มีความขยันหมั่นเพียร พวกไม่ฉลาดในธรรม ย่อมสําคัญบัณฑิตว่าเป็นพาลไป

๘. กณเวรชาดก (๓๑๘)

ว่าด้วยมหาโจรไม่ตกหลุมรักหญิงหลายผัว

(พวกนักฟ้อนรำได้ขับเพลงขับนี้ว่า)

{๕๗๐} [๕๗๐] นางสามาที่ท่านกอดรัดในตอนที่อยู่ที่กอชบาสีแดง ได้สั่งความที่ตนไม่มีโรคมาถึงท่าน

(มหาโจรโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวกะนักฟ้อนรำว่า)

{๕๗๑} [๕๗๑] ดูก่อนท่านผู้เจริญ ข่าวที่ว่าลมพัดภูเขาไปได้ ใคร ๆ ก็คงไม่เชื่อ ถ้าลมจะพึงพัดเอาภูเขาไปได้ แม้แผ่นดินทั้งหมดก็พัดเอาไปได้ นางสามาตายแล้ว ไฉนจะสั่งความที่ตนไม่มีโรคมาถึงเราได้(นักฟ้อนรำกล่าวว่า)

{๕๗๒} [๕๗๒] นางสามานั้นยังไม่ตายและไม่ปรารถนาชายอื่น ได้ข่าวว่านางจะมีผัวเดียว ยังถวิลหาท่านอยู่คนเดียว

(มหาโจรโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๕๗๓} [๕๗๓] นางสามาได้เปลี่ยนเราผู้ไม่เคยสนิทสนมกับชายที่เคยสนิทสนมมานาน เปลี่ยนเราผู้ไม่ใช่ขาประจำกับชายผู้เป็นขาประจำ นาง คงจะเปลี่ยนชายอื่นแม้กับเราอีกแน่เราจะหนีไปจากที่นี่เสียให้ไกล