๑๐. อุลูกชาดก เล่ม ๒๗

๑๐. อุลูกชาดก (๒๗๐)

ว่าด้วยหน้าตาไม่ดีไม่ควรให้เป็นใหญ่

(กาไม่พอใจที่จะตั้งนกเค้าให้เป็นราชา กล่าวกะนกทั้งหลายว่า)

{๔๐๙} [๔๐๙] ได้ข่าวว่าญาติพี่น้องทั้งปวงจะตั้งนกเค้าให้เป็นใหญ่ ถ้าญาติพี่น้องอนุญาต ฉันจะขอพูดสักคำหนึ่ง

(นกทั้งหลายอนุญาตว่า)

{๔๑๐} [๔๑๐] เพื่อนรัก เราทั้งหมดอนุญาตให้ท่านพูด แต่จงพูดแต่ถ้อยคำ ที่เป็นอรรถเป็นธรรมอย่างเดียวเพราะว่านกหนุ่ม ๆ ที่มี ปัญญาและทรงไว้ซึ่งญาณอันรุ่งเรืองก็ยังมีอยู่(กาได้รับอนุญาตแล้วจึงกล่าวว่า)

{๔๑๑} [๔๑๑] ขอความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลาย การตั้งนกเค้าให้เป็นใหญ่ ไม่ชอบใจข้าพเจ้า ท่านจงมองหน้าของนกเค้าที่ยังไม่โกรธดูสิ ถ้าโกรธแล้วจักทำหน้าตาอย่างไร

จบ ปทุมวรรคที่ ๒

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปทุมชาดก ๒. มุทุปาณิชาดก

๓. จุลลปโลภนชาดก ๔. มหาปนาทชาดก

๕. ขุรัปปชาดก ๖. วาตัคคสินธวชาดก

๗. สุวัณณกักกฏกชาดก ๘. อารามทูสกชาดก

๙. สุชาตชาดก ๑๐. อุลูกชาดก

๓. อุทปานวรรค

๑. อุทปานทูสกชาดก (๒๗๑)

ว่าด้วยเรื่องธรรมดาของสนัขจิ้งจอก

(ฤๅษีโพธิสัตว์กล่าวกะสุนัขจิ้งจอกว่า)

{๔๑๒} [๔๑๒] นี่สหาย ทำไมท่านจึงถ่ายรดบ่อนํ้าที่ขุดได้โดยยากของพวกฤๅษี ผู้อยู่ป่าบำเพ็ญตบะมานานเล่า

(สุนัขจิ้งจอกได้ยินดังนั้นจึงกล่าวว่า)

{๔๑๓} [๔๑๓] พวกเราชาวสุนัขจิ้งจอกดื่มกินนํ้า ณ ที่ใดแล้ว จะต้องถ่ายลง ในที่นั้น นี้เป็นธรรมดาของพวกสุนัขจิ้งจอก เป็นธรรมดาของบิดามารดาและปู่ย่าตายาย ท่านไม่ควรจะถือโกรธธรรมดานั้น ของพวกเราเลย(พระโพธิสัตว์กล่าวต่อไปว่า)

{๔๑๔} [๔๑๔] อาการเช่นนี้เป็นธรรมดาของพวกท่านแต่อาการเช่นไรเล่าที่ ไม่เป็นธรรมดาของพวกท่านขอพวกเราอย่าได้เห็นธรรมดา หรือมิใช่ธรรมดาของพวกท่านในกาลไหน ๆ อีกเลย

๒. พยัคฆชาดก (๒๗๒)

ว่าด้วยป่ารกเพราะเสือยัง

(รุกขเทวดาโพธิสัตว์ได้กล่าวว่า)