arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค

๓. ตุณฑิลชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๑๗–๙๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓๘๘. ตุณฺฑิลชาตก (๓)

๓. ตุณฑิลชาดก (๓๘๘)

ว่าด้วยตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์

(จูฬตุณฑิลสุกรบอกเหตุที่ตนเห็นมาว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค ตุณฑิลชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๓–๑๕๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๔๔–๒๔๕

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นวจฺฉทฺทเก (๑) ทานิ ทิยฺยติ

ปุณฺณายํ โทณิ สุวามินี ฐิตา

พหุโก ชโน ปาสปาณิโก (๒)

โน จ โข เม ปฏิภาติ ภุญฺชิตุํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. นวฉนฺนเก, สี.อิ. นวฉนฺทเก
  2. ๒ฉ.ม. พหุเก ชเน ปาสปาณิเก
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วันนี้ นายแม่ของเราเปลี่ยนอาหารให้ใหม่

รางข้าวมีอาหารเต็มบริบูรณ์

นายแม่ก็ยืนอยู่ใกล้ ๆ

คนจำนวนมากก็ยืนถือบ่วงอยู่

ฉันไม่อยากกินเลย

(มหาตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์ได้กล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสสิ ภมสิ เลณมิจฺฉสิ

อตาโณสิ กุหึ คมิสฺสสิ

อปฺโปสฺสุกฺโก ภุญฺช ตุณฺฑิล

มํสตฺถาย โปสิตามฺหเส. (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี.อิ. โปสิยามเส
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เจ้าสะดุ้งกลัว หัวหมุน มองหาที่พึ่งไปไย

เจ้าไม่มีที่พึ่งหรอก จะหนีไปไหนกัน

พ่อตุณฑิละ อย่าดิ้นรนไปเลย กินเสียเถิด

พวกเราถูกเขาขุนเพื่อต้องการเนื้อ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โอคห รหทํ อกทฺทมํ

สพฺพํ เสทมลํ ปวาหย

คณฺหาหิ นวํ วิเลปนํ

ยสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เจ้าจงลงสู่ห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม

ชำระเหงื่อและมลทินทั้งปวงให้สิ้นไป

แล้วถือเอาเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่

ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ

(จูฬตุณฑิลสุกรถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กตโม นุ รหโท อกทฺทโม

กึสุ เสทมลนฺติ วุจฺจติ

กตมญฺจ นวํ วิเลปนํ

ยสฺส (๑) คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. กสฺส
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อะไรหนอคือห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม

อะไรเล่าที่เรียกว่าเหงื่อและมลทิน

และอะไรเล่าคือเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่

ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ

(มหาตุณฑิลสุกรโพธิสัตว์กล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ธมฺโม รหโท อกทฺทโม

ปาปํ เสทมลนฺติ วุจฺจติ

สีลญฺจ นวํ วิเลปนํ

ตสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ธรรมะคือห้วงน้ำที่ไม่มีโคลนตม

บาปเรียกว่าเหงื่อและมลทิน

อนึ่ง ศีลคือเครื่องลูบไล้ชนิดใหม่

ที่มีกลิ่นหอมไม่จางหายไปในกาลไหน ๆ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นนฺทนฺติ สรีรฆาติโน

น จ นนฺทนฺติ สรีรธาริโน

ปุณฺณาย จ ปุณฺณมาสิยา

รมมานาว ชหนฺติ ชีวิตนฺติ.

ตุณฺฑิลชาตกํ ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คนที่ฆ่าสัตว์ย่อมพอใจ ส่วนสัตว์ที่ถูกฆ่าย่อมไม่พอใจ

ในคืนเดือนเพ็ญแห่งวันอุโบสถ สัตว์ทั้งหลายเช่นเรายินดีสละชีพ

ตุณฑิลชาดกที่ ๓ จบ

จบ ๓. ตุณฑิลชาดก