พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๘
๑๐. อุคคเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในวรรคที่ ๘มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๘ อุคคเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๕๖–๓๕๗
๑๐. อุคคเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการสิ้นกรรม
นัยว่า ท่านพระอุคคเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๒๑๗}[๘๐] กรรมที่เราได้ทำไว้แล้ว ไม่ว่าน้อยหรือมาก ทั้งหมดนั้นก็สิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีต่อไปอีก
จบ อัฎฐมวรรค
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระวัจฉปาลเถระ ๒. พระอาตุมเถระ
๓. พระมาณวเถระ ๔ .พระสุยามนเถระ
๕. พระสุสารทเถระ ๖. พระปิยัญชหเถระ
๗. พระหัตถาโรหปุตตเถระ ๘. พระเมณฑสิรเถระ
๙. พระรักขิตเถระ ๑๐. พระอุคคเถระ
๙. นวมวรรค
๑. สมิติคุตตเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับกรรม
นัยว่า ท่านพระสมิติคุตตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๒๑๘}[๘๑] บาปกรรมใดที่เราได้ทำไว้แล้วในชาติอื่น ๆ ในกาลก่อนผลแห่งบาปกรรมนั้น เราจะต้องเสวยในอัตภาพนี้เอง เพราะกรรมนั้นไม่มีความเกี่ยวเนื่องกับอัตภาพอื่น
๒. กัสสปเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการเลือกทิศทางที่ถูก
นัยว่า ท่านพระกัสสปเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๒๑๙}[๘๒] ในทิศาภาคใด ๆ มีภักษาหาได้ง่าย มีความเกษม และ ไม่มีภัย เจ้าจงไปทางทิศาภาคนั้น ๆ เถิด ลูกเอ๋ย ขออย่าให้เจ้าประสบความเศร้าโศกเสียใจเลย
- ๑สุภาษิตคาถานี้ โยมมารดากล่าวสอนท่านพระกัสสปเถระขณะที่ท่านกลับไปเยี่ยม มีความเป็นมา ดังนี้ ท่านพระกัสสปเถระเป็นบุตรของพราหมณ์มีชื่อเสียงคนหนึ่งในพระนครสาวัตถี บิดาเสียชีวิต ขณะที่ท่านยังเป็นเด็ก มารดารับหน้าที่เลี้ยงดู อยู่มาวันหนึ่ง ไดัไปพระเชตวันมหาวิหาร ฟังพระธรรมเทศนาที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงแล้วสำเร็จเป็นอริยบุคคลชั้นโสดาบัน กลับไปหามารดาขออนุญาตบวช และได้รับอนุญาตบวช เมื่อออกพรรษา มีความประสงค์จะตามเสด็จพระศาสดาไปจาริกตามชนบทต่าง ๆ จึงกลับไปลาโยมมารดา และได้ฟังโยมมารดากล่าวสอน ด้วยสุภาษิตคาถานี้ จึงเกิดความอุตสาหะเริ่มเจริญวิปัสสนา ไม่นานนักก็สำเร็จเป็นพระอรหันต์ แล้วนำสุภาษิตคาถานี้มากล่าวซ้ำายํ้าว่าเป็นเหตุให้บรรลุอรหัตตผล (ขุ.เถร.อ. ๑/๒๗๖-๒๗๗)
จบ ๑๐. อุคคเถรคาถา