พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๕
๑๐. วิมลเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในวรรคที่ ๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๕ วิมลเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๔๒–๓๔๓
๑๐. วิมลเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับสมาธิจิต
นัยว่า ท่านพระวิมลเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๘๗}[๕๐] ถึงแผ่นดินจะชุ่มฉํ่าไปด้วยนํ้าฝน ถึงลมจะพัด ถึงสายฟ้า จะแลบแปลบปลาบอยู่บนท้องฟ้า วิตกทั้งหลายก็สงบ ไปได้ จิตของเราตั้งมั่นแล้วเป็นอันดี
จบ ปัญจมวรรค
รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พระสิริวัฑฒเถระ ๒. พระขทิรวนิยเรวตเถระ
๓. พระสุมังคลเถระ ๔. พระสานุเถระ
๕. พระรมณียวิหารีเถระ ๖. พระสมิทธิเถระ
๗. พระอุชชยเถระ ๘. พระสัญชยเถระ
๙. พระรามเณยยกเถระ ๑๐. พระวิมลเถระ
- ๑วิตกทั้งหลาย ในที่นี้ได้แก่ มหาวิตก คือเรื่องที่ปุถุชนคิดกังวลเป็นส่วนมาก ๙ อย่าง (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๙๑) คือ (๑) กามวิตก ความตรึกในทางกาม (๒) พยาปาทวิตก ความตรึกในทางพยาบาท (๓) วิหิงสาวิตก ความตรึกในทางเบียดเบียน (๔) ญาติวิตก ความตรึกถึงญาติ (๕) ชนปทวิตก ความตรึกถึงถิ่นฐานบ้านเกิด (๖) อมรวิตก ความตรึกถึงเรื่องเทพ (๗) ปรานุททวตาปฏิสังยุตตวิตก ความตรึกถึงเรื่องอนุเคราะห์ผู้อื่น (๘) สักการสิโลกปฏิสังยุตตวิตก ความตรึกถึงลาภสักการะและ ความสรรเสริญ (๙) อนวัญญัตติปฏิสังยุตตวิตก ความตรึกถึงเรื่องเกรงว่าผู้อื่นจะดูหมิ่น (นัย ม.มู.อ. ๑/๙๐ ดู มหาวิตก ๙ ในพระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย มหานิทเทส เล่ม ๒๙)
๖. ฉัฏฐวรรค
๑. โคธิกเถรคาถา
สุภาษิตของพระโคธิกเถระ
นัยว่า ท่านพระโคธิกเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๘๘}[๕๑] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี จิตของเราก็ตั้งมั่นดีแล้ว ถ้าท่านปรารถนาจะตก ก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย
๒. สุพาหุเถรคาถา
สุภาษิตของพระสุพาหุเถระ
นัยว่า ท่านพระสุพาหุเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๘๙}[๕๒] ฝนตกฟังไพเราะเหมือนเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี จิตของเราก็ตั้งมั่นดีแล้ว ถ้าท่านปรารถนาจะตก ก็เชิญตกลงมาเถิด ฝนเอ๋ย
๓. ว้ลลิยเถรคาถา
สุภาษิตของพระวัลลิยเถระ
นัยว่า ท่านพระวัลลิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
จบ ๑๐. วิมลเถรคาถา