พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · โกกิลวรรค
๘. ถุสชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๕๐–๖๕๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในโกกิลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๓๘. ถุสชาตก (๘)
๘. ถุสชาดก (๓๓๘)
ว่าด้วยหนูไม่กินแกลบ
(ในเวลาที่พระโอรสมีพระชนมายุ ๑๖ พรรษา ขณะที่กำลังเสวยพระกระยาหารเย็น พระราชาแห่งกรุงพาราณสีตรัสกับพระโอรสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต โกกิลวรรค ถุสชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๑๖–๑๑๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘๗–๑๘๗
วิทิตํ ถุสํ อุนฺทุรานํ วิทิตํ ปน ตณฺฑุลํ
ถุสํ ถุสํ วิวชฺเชตฺวา ตณฺฑุลํ ปน ขาทเร.
แกลบก็ปรากฏโดยความเป็นแกลบ
และข้าวสารก็ปรากฏโดยความเป็นข้าวสารแก่หนูทั้งหลาย
แต่พวกหนูเว้นแกลบเสียแล้วเคี้ยวกินเฉพาะข้าวสารเท่านั้น
(ในเวลามีการเข้าเฝ้าเป็นการใหญ่ พระราชาตรัสว่า)
ยา มนฺตนา อรญฺญสฺมึ ยา จ คาเม นิกณฺณิกา
ยญฺเจตํ อิติ จีติ จ เอตมฺปิ วิทิตํ มยา.
การปรึกษากันในป่าก็ดี การกระซิบกันในบ้านก็ดี
การวางแผนฆ่าเราก็ดี ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว
(ครั้นพระราชาประทับยืนอยู่ที่หัวบันได ก็ตรัสว่า)
ธมฺเมน กิร ชาตสฺส ปิตา ปุตฺตสฺส มกฺกโฏ
ทหรสฺเสว สนฺตสฺส ทนฺเตหิ ผลมจฺฉิทา.
ได้ยินว่า พ่อของลิงกัดผล(ลูกอัณฑะ)ของลูกลิง
ที่เกิดตามธรรมชาติเสียตั้งแต่ยังเล็กอยู่
(พระราชาประทับยืนที่ธรณีประตู ตรัสอีกว่า)
ยเมตํ ปริสปฺปสิ อชกาโณว สาสเป
โยปายํ เหฏฺฐโต เสติ เอตมฺปิ วิทิตํ มยาติ.
ถุสชาตกํ อฏฺฐมํ.
การที่เจ้ากระสับกระส่ายอยู่เหมือนแพะตาบอดในไร่ผักกาด
และเจ้านอนอยู่ใต้แท่นบรรทม ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว
ถุสชาดกที่ ๘ จบ
จบ ๘. ถุสชาดก