๙. ติรีติวัจฉชาดก เล่ม ๒๗

๘. มันธาตุราชชาดก (๒๕๘)

ว่าด้วยกามมีความสุขน้อย มีทุกข์มาก

(พระบรมศาสดาครั้นทรงแสดงธรรมแล้วตรัสว่า)

{๓๗๓} [๓๗๓] ดวงจันทร์ดวงอาทิตย์โคจรรอบเขาสิเนรุราชส่องรัศมีสว่างไสว ไปทั่วทิศโดยกำหนดที่เท่าใดสัตว์ทั้งหลายที่อาศัยแผ่นดินอยู่ ในที่มีกำหนดเท่านั้นล้วนเป็นทาสของพระเจ้ามันธาตุราชทั้งสิ้น{๓๗๔} [๓๗๔] ความอิ่มในกามทั้งหลายย่อมไม่มีด้วยฝนคือกหาปณะ กามทั้งหลายมีคุณน้อย มีทุกข์มาก บัณฑิตรู้ชัดอย่างนี้

{๓๗๕} [๓๗๕] พระสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าย่อมไม่ปรารถนาความยินดี ในกามทั้งหลายแม้ที่เป็นทิพย์เป็นผู้ยินดีแต่ความสิ้นไปแห่ง ตัณหาเท่านั้น

๙. ติริติวัจฉชาดก (๒๕๙)

ว่าด้วยบุคคลควรบูชาผู้มีพระคุณ

(อุปราชกราบทูลพระราชาว่า)

{๓๗๖} [๓๗๖] การงานอะไรๆ ที่สำเร็จด้วยวิชาของดาบสนี้มิได้มีเลย อนึ่งเล่าดาบสนั้นไม่ใช่พระญาติพระวงศ์ ไม่ใช่พระสหายของพระองค์ เมื่อเป็นเช่นนั้น เพราะเหตุอะไรติริติวัจฉดาบสผู้มีมือถือไม้เท้า จึงได้บริโภคก้อนข้าวอันเสิศ

(พระราชาตรัสสรรเสริญคุณของติริติวัจฉดาบสโพธิสัตว์ว่า)

{๓๗๗} [๓๗๗] เมื่อพ่อรบพ่ายแพ้โจร ตกอยู่ในฐานะอันตราย ท่านติริติวัจฉดาบสผู้นี้ได้ทำความอนุเคราะห์แก่พ่อผู้โดดเดี่ยวอยู่ในป่าที่น่ากลัว เมื่อพ่อได้รับความลำบาก ก็ได้ท่านนี่แหละที่ยื่นมือเข้าช่วยเหลือ เพราะเหตุนี้ พ่อผู้ถูกความลำบากรุมเร้าจึงขึ้นจากบ่อมาได้{๓๗๘} [๓๗๘] พ่อมาถึงเมืองนี้ได้อย่างลำบากด้วยอานุภาพของท่านติริติวัจฉดาบสผู้นี้ พ่อถึงจะเป็นอยู่ในมนุษยโลกก็เหมือนกับไปปรโลก อันเป็นวิสัยของมัจจุราชแล้ว ลูกเอ๋ย ท่านติริติวัจฉดาบสเป็น ผู้ควรแก่ปัจจัยลาภท่านทั้งหลายจงพากันถวายของควร บริโภคและของควรบูชาแก่ท่านเถิด

๑๐. ทูตชาดก (๒๖๐)

ว่าด้วยทุกชีวิตเป็นทูตของท้อง

(บุรุษโลเลกราบทูลพระเจ้าโภชนสุทธิกโพธิสัตว์ว่า)

{๓๗๙} [๓๗๙] เหล่าสัตว์ผู้ตกอยู่ในอำนาจของตัณหาพากันเดินทางกันไปไกล ๆ เพื่อจะขอสิ่งของตามแต่จะได้มาเพื่อประโยชน์แก่ท้องใด ข้าพระองค์เป็นทูตของท้องนั้นข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมทัพ ขอพระองค์อย่าได้ทรงกริ้วข้าพระองค์เลย{๓๘๐} [๓๘๐] อนึ่งข้าพระองค์เป็นทูตของท้องที่ผู้คนทั้งหลายยอมตกอยู่ใน อำนาจทั้งกลางวันและกลางคืนข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมทัพ ขอพระองค์อย่าได้ทรงกริ้วข้าพระองค์เลย