๙. มิตตวินทุกชาดก เล่ม ๒๗

๙. มิตตวินทุกชาดก (๓๖๙)

ว่าด้วยเห็นกงจักรเป็นดอกบัว

(นายมิตตวินทุกะเห็นเทพบุตรโพธิสัตว์จึงถามว่า)

{๗๙๓} [๘๐๑] ข้าพเจ้าได้ทำอะไรไว้ให้แก่เทวดาทั้งหลายข้าพเจ้าได้ทำบาป กรรมอะไรไว้ จักรกรดจึงได้มากระทบศีรษะของข้าพเจ้าพัดผัน อยู่บนกระหม่อม

(เทพบุตรโพธิสัตว์ย้อนถามว่า)

{๗๙๔} [๘๐๒] ท่านล่วงเลยปราสาทแก้วผลึก ปราสาทแก้วมณี ปราสาทเงิน และปราสาททองเข้ามาในที่นี้ด้วยเหตุไร

(นายมิตตวินทุกะกล่าวว่า)

{๗๙๕} [๘๐๓] เชิญท่านดูข้าพเจ้าผู้ถึงความฉิบหายเพราะความสำคัญเช่นนี้ว่า ‘โภคสมบัติในที่นี้เห็นจะมีมากกว่าโภคสมบัติในปราสาททั้งสี่นั้น’

(เทพบุตรโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๗๙๖} [๘๐๔] ท่านทิ้งนางเวมานิกเปรต ๔ นางมาได้ ๘ นาง ทิ้งนาง เวมานิกเปรต ๘ นาง มาได้ ๑๖ นาง ทิ้งนางเวมานิกเปรต ๑๖ นาง มาได้ ๓๒ นาง ปรารถนาไม่รู้จักพอ กลับมายินดี จักรกรดอีกจักรกรดจึงพัดผันอยู่บนกระหม่อมของท่านผู้ถูก ความปรารถนาครอบงำแล้ว

{๗๙๗} [๘๐๕] อันธรรมดาตัณหาเป็นสิ่งที่กว้างขวางอยู่ ณ เบื้องบน ทำให้ เต็มได้ยาก มักเป็นไปตามอำนาจของความปรารถนา เพราะ ฉะนั้นชนเหล่าใดมากำหนัดยินดีตัณหานั้นชนเหล่านั้น จึงต้องทูนจักรกรดไว้

๑๐. ปลาสชาดก (๓๗๐)

ว่าด้วยเหตุที่จะต้องหนีจากไป

(พญาหงส์โพธิสัตว์ปรึกษากับปลาสเทวดาว่า)

{๗๙๘} [๘๐๖] พญาหงส์ได้กล่าวกะปลาสเทวดา (เทวดาประจำต้นทองกวาว) ว่า ‘ดูก่อนสหาย ต้นไทรเกิดติดอยู่ที่ค่าคบของท่านแล้ว มันเจริญ ขึ้นแล้วจะตัดสิ่งอันเป็นที่รักของท่านเสีย’(ปลาสเทวดาไม่เชื่อคำของพญาหงส์ จึงกล่าวว่า)

{๗๙๙} [๘๐๗] ต้นไทรจงเจริญเติบโตเถิด ข้าพเจ้าจะเป็นที่พึ่งมันเองและมันก็จักเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้า เหมือนมารดาบิดาเป็นที่พึ่งของบุตรแล้ว บุตรกลับเป็นที่พึ่งของมารดาบิดาฉะนั้น(พญาหงส์กล่าวว่า)

{๘๐๐} [๘๐๘] เพราะเหตุที่ท่านให้ต้นไม้ที่น่ากลัวดุจข้าศึกเจริญขึ้นอยู่ที่ค่าคบ ข้าพเจ้าจึงขอบอกท่านแล้วจะไป ความเจริญแห่งต้นไทรนั้น ไม่ชอบใจข้าพเจ้าเลย