arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · ปุจิมันทวรรค

๔. โลหกุมภิชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๕๔–๕๕๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในปุจิมันทวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต ปุจิมันทวรรค โลหกุมภิชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘๑–๑๘๒

หน้า ๑๘๑

(ขันติวาทีดาบสโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๕๕๑} [๕๕๑] พระราชาพระองค์ใดรับสั่งให้ตัดมือ เท้า หู และจมูกของ อาตมภาพขอพระราชาพระองค์นั้นจงทรงพระชนม์ยืนนาน เถิด บัณฑิตทั้งหลายเช่นกับอาตมภาพย่อมไม่โกรธเคือง(พระบรมศาสดาตรัสว่า)

{๕๕๒} [๕๕๒] สมณะผู้แสดงขันติธรรมได้มีแล้วในอดีตกาล พระเจ้ากาสีรับสั่ง ให้ตัดมือ เท้า หู และจมูกของสมณะผู้ตั้งอยู่ในขันติธรรม

{๕๕๓} [๕๕๓] พระเจ้ากาสีหมกไหม้อยู่ในนรก ได้เสวยวิบากอันเผ็ดร้อนแห่ง กรรมที่หยาบช้านั้นแล้ว

๔. โลหกุมภิชาดก (๓๑๔)

ว่าดวยสัตว์นรกในโลหกุมภี

(สัตว์นรกที่กล่าวได้คำเดียวว่า ‘ทุ’ แล้วจมลง ประสงค์จะกล่าวว่า)

{๕๕๔} [๕๕๔] พวกเราไม่ได้ให้ทานไว้ ทั้งที่โภคะทั้งหลายก็มีอยู่ ไม่ได้ทำที่พึง ให้แก่ตนไว้ พวกเราจึงได้เป็นอยู่อย่างแสนยาก

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ชาดกนี้ พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลพราหมณ์เจริญวัยแล้วเห็นโทษในกาม ออกบวชเป็นฤๅษีบำเพ็ญเพียรได้อภิญญาสมาบัติ ทราบด้วยญาณว่าพระเจ้าพรหมทัตทรงสดับเสียงร้องของสัตว์นรกทั้ง ๔ แล้วทรงตกพระทัย รับสั่งให้พวกพราหมณ์ปุโรหิตทำนาย ทรงกลัวอันตรายที่จะเกิดมีตามคำทำนาย และรับสั่งให้ทำการบูชายัญที่เรียกว่าสัพพจตุกกยัญ (ยัญที่ฆ่าสัตว์มีชีวิตทั้งหมดอย่างละ ๔ บูชา) ตามที่พวกพราหมณ์ซึ่งมีความโลภทำนายผิด ๆ แนะนำ จึงอาศัยความเมตตาในสรรพสัตว์เหาะ ไปอยู่ที่พระอุทยานแล้วให้มาณพศิษย์ของพราหมณ์ปุโรหิตผู้หนึ่งไปเชิญเสด็จพระเจ้าพรหมทัต ได้กราบทูลให้ทรงทราบความจริงว่า เป็นเสียงของพวกสัตว์นรกโลหกุมภีทั้ง ๔ ตนซึ่งชาติก่อน ได้ประพฤติผิดในภรรยาของผู้อื่น ได้รับทุกข์ทรมานนานแสนนาน (ขุ.ชา.อ. ๔/๒๔๗-๒๔๘)
หน้า ๑๘๒

(สัตว์นรกที่กล่าวได้คำเดียวว่า ‘สะ’ แล้วจมลง ประสงค์จะกล่าวว่า)

{๕๕๕} [๕๕๕] เมื่อพวกเราหมกไหม้อยู่ในนรกก็ครบ ๖๐,๐๐๐ ปีบริบูรณ์ โดยประการทั้งปวง เมื่อไรที่สุดจักปรากฏ(สัตว์นรกที่กล่าวได้คำเดียวว่า ‘นะ’ แล้วจมลง ประสงค์จะกล่าวว่า)

{๕๕๖} [๕๕๖] ชาวเราเอ๋ย ที่สุดไม่มี ที่สุดจักมีแต่ที่ไหน ที่สุดจักไม่ปรากฏ ดูก่อนท่านผู้นิรทุกข์ เพราะในกาลนั้นทั้งเราและท่านได้ทำบาป กรรมไว้แล้ว(สัตว์นรกที่กล่าวได้คำเดียวว่า ‘โส’ แล้วจมลง ประสงค์จะกล่าวว่า)

{๕๕๗} [๕๕๗] เราไปจากที่นี้แล้วได้กำเนิดมนุษย์ จักเป็นผู้รู้จักให้ทาน เป็น คนสมบูรณ์ด้วยศีล จักทํากุศลให้มากทีเดียว

๕. มังสชาดก (๓๑๕)

ว่าด้วยวาทศิลป์ของคนขอ

(นายพรานกล่าวกะบุตรเศรษฐีคนที่ ๑ ว่า)

{๕๕๘} [๕๕๘] วาจาของท่านหยาบคายจริงหนอ ท่านมาขอเนื้อ วาจาของ ท่านเช่นกับพังผืด สหายเอ๋ย เราจะให้พังผืดแก่ท่าน(นายพรานกล่าวกะบุตรเศรษฐีคนที่ ๒ ว่า)

{๕๕๙} [๕๕๙] คำที่เรียกกันในโลกว่าพี่ชายน้องชาย หรือพี่สาวน้องสาว นี้ จัดเป็นอวัยวะของมนุษย์ทั้งหลาย วาจาของท่านเช่นกับอวัยวะ สหายเอ๋ย เราจะให้เนื้ออวัยวะแก่ท่าน

จบ ๔. โลหกุมภิชาดก