พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · ปุจิมันทวรรค
๑. ปุจิมันทชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๔๒–๕๔๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในปุจิมันทวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. ปุจิมนฺทวคฺค
๓๑๑. ปุจิมนฺทชาตก (๑)
๒. ปุจิมันทวรรค
หมวดว่าด้วยไม้สะเดา
๑. ปุจิมันทชาดก (๓๑๑)
ว่าด้วยเทวดาประจำต้นสะเดา
(รุกขเทวดาโพธิสัตว์กล่าวกับโจรว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต ปุจิมันทวรรค ปุจิมันทชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๐๑–๑๐๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๖๕–๑๖๕
อุฏฺเฐหิ โจร กึ เสสิ โก อตฺโถ สุปเนน เต
มา ตํ คเหสุํ (๑) ราชาโน คาเม กิพฺพิสการกํ.
- ๑ก. คเหสุ
จงลุกขึ้นเจ้าโจร มัวนอนอยู่ทำไม
การนอนของเจ้ามีประโยชน์อะไร
พระราชาทั้งหลายอย่าได้จับเจ้า
ผู้กระทำผิดอย่างร้ายแรงในหมู่บ้านเลย
(เทวดาประจำต้นโพธิ์กล่าวว่า)
นนุ (๑) โจรํ คเหสฺสนฺติ คาเม กิพฺพิสกา
กึ ตตฺถ ปุจิมนฺทสฺส วเน ชาตสฺส ติฏฺฐโต.
- ๑ฉ.ม. ยํ นุ
เจ้าหน้าที่บ้านเมืองจักจับโจร
ผู้กระทำความผิดอย่างร้ายแรงในหมู่บ้านมิใช่หรือ
ธุระอะไรของปุจิมันทเทวดาในเรื่องนั้นเล่า
(เทวดาประจำต้นสะเดาตอบว่า)
น ตฺวํ อสฺสตฺถ ชานาสิ มม โจรสฺส จนฺตรํ
โจรํ คเหตฺวา ราชาโน คาเม กิพฺพิสการกํ
อปฺเปนฺติ (๑) นิมฺพสูลสฺมึ ตสฺมึ เม สงฺกเต มโน.
- ๑ก. อจฺเจนฺติ
อัสสัตถเทวดา ท่านไม่ทราบเรื่องระหว่างข้าพเจ้ากับโจร
พระราชาทั้งหลายจับโจรผู้กระทำผิดอย่างร้ายแรง
ในบ้านได้แล้วเสียบที่หลาวไม้สะเดา
ข้าพเจ้ามีใจระแวงในเรื่องนั้น
(เทวดาประจำต้นโพธิ์กล่าวว่า)
สงฺเกยฺย สงฺกิตพฺพานิ รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ
อนาคตภยา ธีโร อุโภ โลเก อเวกฺขตีติ.
ปุจิมนฺทชาตกํ ปฐมํ.
บุคคลพึงระแวงภัยที่ควรระแวง
พึงป้องกันภัยที่ยังมาไม่ถึง
เพราะภัยที่ยังมาไม่ถึง
นักปราชญ์จึงได้พิจารณาเห็นโลกทั้ง ๒
ปุจิมันทชาดกที่ ๑ จบ
จบ ๑. ปุจิมันทชาดก