พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · ปุจิมันทวรรค
๗. มตโรทนชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖๖–๕๖๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปุจิมันทวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๗ มตโรทนชาตกํ
๗. มตโรทนชาดก
ว่าด้วยร้องไห้ถึงคนตาย
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต ปุจิมันทวรรค มตโรทนชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
มตมตเมว ๓ โรทถ น หิ ตํ โรทถ โย มริสฺสติ
สพฺเพว ๔ สรีรธาริโน อนุปุพฺเพน ชหนฺติ ชีวิตํ ฯ
ท่านทั้งหลาย ย่อมร้องไห้ถึงแต่คนที่ตายแล้วๆ ทำไมจึงไม่ร้องไห้ถึงคนที่จักตายบ้างเล่า สัตว์ทุกจำพวกผู้ดำรงสรีระไว้ ย่อมละทิ้งชีวิตไปโดยลำดับ.
เทวา มนุสฺสา จตุปฺปทา ปกฺขิคณา อุรคา จ โภคิโน
ยมฺหิ ๕ สรีเร อนิสฺสรา รมมานาว ชหนฺติ ชีวิตํ ฯ
เทวดา มนุษย์ สัตว์จตุบาท หมู่ปักษีชาติ และพวกงู ไม่มีอิสระในสรีระร่างกายนี้ ถึงจะอภิรมย์อยู่ (ในร่างกาย) นั้น ก็ต้องละทิ้งชีวิตไปทั้งนั้น.
เอวํ จลิตํ อสณฺฐิตํ สุขทุกฺขํ มนุเชสุ อเปกฺขิยํ ๖
กนฺทิตํ รุณตํ ๗ นิรตฺถกํ กึ โว โสกคณาภิกีรเร ฯ
สุขและทุกข์ที่เพ่งเล็งกันอยู่ในหมู่มนุษย์ เป็นของแปรผัน ไม่มั่นคงอยู่อย่างนี้ การคร่ำครวญ การร่ำไห้ ไม่เป็นประโยชน์เลย เพราะเหตุไรกองโศกจึงท่วมทับท่านได้?
ธุตฺตา โสณฺฑา จ อกตา พาลา สูรา [๘] อโยคิโน
ธีรํ มญฺญนฺติ พาโลติ เย ธมฺมสฺส อโกวิทาติ ฯ
มตโรทนชาตกํ สตฺตมํ ฯ
___________
๑ สี. ยุ. อมฺพปกฺโกทกํ ฯ ๒ ม. สีตจฺฉายา มโนรมา ฯ ๓ ม. มตํ มตํ เอว ฯ
๔ ม. สพฺเพปิ ฯ ๕ ยุ. อสฺมึ ฯ ๖ ม. มนุเชสฺวเปกฺขิย ฯ
๗ ม. กนฺทิตรุทิตํ ฯ ๘ ยุ. ธีรา ฯ
พวกนักเลง และพวกคอเหล้า ผู้ไม่ทำความเจริญ เป็นพาล ห้าวหาญไม่มีความขยันหมั่นเพียร ไม่ฉลาดในธรรม ย่อมสำคัญบัณฑิตว่าเป็นพาลไป.
จบ มตโรทนชาดกที่ ๗.
จบ ๗. มตโรทนชาดก