๔. สุวรรณกักกฏกชาดก เล่ม ๒๗

สิงฺคี มิโค อายตจกฺขุเนตฺโต

อฏฺฐิตฺตโจ วาริสโย อโลโม

เตนาภิภูโต กปณํ รุทามิ

หเร สขา กิสฺส นุ มํ ชหาสิ ฯ

๑ ม. ยสฺส ฯ ๒ ม. จ ฯ

ปูมีก้ามเหมือนเขาแห่งมฤค ตายาว มีกระดูกเป็นหนัง อาศัยอยู่ในน้ำไม่มีขน เราถูกมันหนีบร้องไห้อยู่เหมือนคนกำพร้า ดูกรสหายผู้เจริญเพราะเหตุไรหนอ ท่านจึงละทิ้งเราไปเสีย?

โส อสฺสสนฺโต มหตา ผเณน

ภุชงฺคโม กกฺกฏกชฺฌปตฺโต

สขา สขารํ ปริตายมาโน

ภุชงฺคมํ กกฺกฏโก อคฺคเหสิ ๑ ฯ

งูเห่า เมื่อจะปลอบกาให้เบาใจ จึงแผ่แม่เบี้ยใหญ่เลื้อยไปใกล้ปูจะช่วยเหลือสหายของตนไว้ ปูจึงเอาก้ามอีกข้างหนีบคอไว้.

น วายสํ โน ปน สปฺปราชํ ๒

ฆาสตฺถิโก กกฺกฏโก อเทยฺย

ปุจฺฉามิ ตํ อายตจกฺขุเนตฺต

อถ กิสฺส เหตุมฺห อุโภ คหีตา ฯ

ก็ปูเป็นสัตว์ต้องการอาหารแต่ไม่กินกา ไม่กินงู ดูกรท่านผู้มีตายาวเราขอถามท่าน เพราะเหตุไร ท่านจึงหนีบเราทั้งสองไว้?

อยํ ปุริโส มม อตฺถกาโม

โย มํ คเหตฺวา อุทกาย ๓ เนติ

ตสฺมึ มเต ทุกฺขมนปฺปกํ เม

อหญฺจ เอโส จ อุโภ น โหม ฯ

บุรุษใดปรารถนาประโยชน์แก่เรา จับเราไปปล่อยในน้ำ บุรุษนั้นเมื่อเขาตาย ความทุกข์จักมีแก่เราไม่น้อย เรากับบุรุษนั้นเป็นคนๆเดียวกัน

มมญฺจ ทิสฺวาน ปวฑฺฒกายํ

สพฺโพ ชโน หึสิตุเมวมิจฺเฉ

สาทุญฺจ ถูลญฺจ มุทุญฺจ มํสํ

กากาปิ มํ ทิสฺวาน ๔ วิเหฐเยยฺยุํ ฯ

อนึ่ง คนทั้งปวงได้เห็นเราผู้มีกายอันเติบโตขึ้น ก็ปรารถนาจะเบียดเบียนเราผู้มีเนื้อดีและอ่อนนุ่ม แม้กาทั้งหลายเห็นเราแล้วก็พึงเบียดเบียนเรา.

สเจ ตสฺส เหตุมฺห อุโภ คหีตา

อุฏฺฐาตุ โปโส วิสมาวมามิ ๕

มมญฺจ กากญฺจ ปมุญฺจ ขิปฺปํ

ปุเร วิสํ คาฬฺหมุเปติ มจฺจํ ฯ

๑ ม. คเหสฺสสิ ฯ ๒ ม. กณฺหสปฺปํ ฯ ๓ ม. คเหตฺวาน ทกาย ฯ ๔ สี. ยุ. ทิสฺวา ฯ

๕ สี. ยุ. วิสมาจมานิ ฯ

ถ้าท่านหนีบเราทั้งสองไว้ เพราะเหตุบุรุษนั้น ก็ขอให้บุรุษจงลุกขึ้นเถิดเราจะดูดพิษออกเสียให้หมด ขอท่านจงรีบปล่อยเรา และกาโดยเร็วเถิดก่อนที่พิษจะแล่นเข้าไปสู่บุรุษรุนแรง ทำให้ตายเสีย.

สปฺปํ ปโมกฺขามิ น ตาว กากํ

ปฏิพทฺธโก ๑ โหติ ๒ หิ ตาว กาโก

ปุริสญฺจ ทิสฺวาน สุขึ อโรคํ

กากํ ปโมกฺขามิ ยเถว สปฺปํ ฯ

เราจะปล่อยงูไป แต่กาเรายังไม่ปล่อยก่อน เพราะว่า เราจะเอากาไว้เป็นประกันก่อน เราเห็นบุรุษมีความสุข ปราศจากโรคแล้ว จึงจะปล่อยกาไป เหมือนกับงู.

กาโก * ตทา เทวทตฺโต อโหสิ

วารโณ ๓ ปน กณฺหสปฺโป อโหสิ

อานนฺทภโทฺร กกฺกฏโก อโหสิ

อหํ ตทา พฺราหฺมโณ โหมิ สตฺถาติ ๔ ฯ

สุวณฺณกกฺกฏกชาตกํ จตุตฺถํ ฯ

พระเทวทัตต์ในครั้งนั้น ได้เกิดเป็นกา ส่วนช้างเกิดเป็นงูเห่า พระอานนท์ผู้เจริญเกิดเป็นปู เราผู้เป็นศาสดาในครั้งนั้น เกิดเป็นพราหมณ์.

จบ สุวรรณกักกฏกชาดกที่ ๔.