๕. นันทิยเถรคาถา เล่ม ๒๖

๓. โคสาลเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการเจริญวิเวก

นัยว่า ท่านพระโคสาลเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๐}[๒๓] เราฉันข้าวมธุปายาสที่พุ่มกอไผ่แล้วพิจารณาความเกิดขึ้น และความเสื่อมไปแห่งขันธ์ทั้งหลายโดยความเคารพ จัก กลับไปสู่สานุบรรพตที่เราเคยอยู่มาแล้วเจริญวิเวกต่อไป

๔. สุคันธเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสอน

นัยว่า ท่านพระสุคันธเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๑}[๒๔] ภิกษุบวชยังไม่ครบพรรษาได้เห็นธรรมว่าเป็นธรรมดีงาม บรรลุวิชชา ๓ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

๕. นันทิยเถรคาถา

สุภาษิตเตือนมาร

นัยว่า ท่านพระนันทิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๒}[๒๕] จิตของภิกษุใดได้บรรลุอรหัตตผล สว่างรุ่งเรืองอยู่เป็นนิจ ท่านมาเบียดเบียนภิกษุนั้น จักได้รับทุกข์แน่นอนนะ มาร

๖. อภยเถรคาถา

สุภาษิตสรรเสริญพุทธภาษิต

นัยว่า ท่านพระอภัยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๓}[๒๖] เราได้ฟังพระวาจาอันเป็นสุภาษิตของพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์แล้ว จึงได้รู้แจ้งแทงตลอด ซึ่งธรรมอันละเอียด เหมือนนักขมังธนูยิงปลายขนทราย ด้วยลูกศรฉะนั้น

๗. โลมสกังคิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับวิเวก

นัยว่า ท่านพระโลมสกังคิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๔}[๒๗] เราจักใช้อกแหวกป่าหญ้าแพรก หญ้าคา หญ้าดอกเลา หญ้าแฝก หญ้าปล้อง หญ้ามุงกระต่ายพอกพูนวิเวก

๘. ชัมพุคามิกปุตตเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับศีล

นัยว่า ท่านพระชัมพุคามิกเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๕}[๒๘] ท่านเป็นผู้ขวนขวายในเรื่องผ้าหรือไม่ ยินดีในเครื่องประดับหรือไม่ ท่านทำกลิ่นอันสำเร็จด้วยศีลให้ฟุ้งไปใช่ไหม ปวงประชาผู้ทุศีลนอกนี้ทำไม่ได้แน่