arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · อัฑฒวรรค

๓. มูสิกชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๑๓–๘๑๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๕ ในอัฑฒวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓๗๓. มูสิกชาตก (๓)

๓. มูสิกชาดก (๓๗๓)

ว่าด้วยหนูถูกฆ่าตาย

(เวลาจะไปสระโบกขรณีเพื่อสรงสนาน พระราชาตรัสว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต อัฑฒวรรค มูสิกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๔๐–๑๔๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๒๒–๒๒๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กุหึ คตา กตฺถ คตา อิติ ลาลปฺปตี ชโน

อหเมเวโก ชานามิ อุทปาเน มูสิกา หตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คนบ่นเพ้ออยู่ว่า นางหนูไปไหน ไปที่ไหน

เราคนเดียวเท่านั้นรู้ว่า นางหนูถูกฆ่าอยู่ในบ่อน้ำ

(เวลาเสด็จเข้าไปยังปราสาท พระราชาเสด็จดำเนินสาธยายไปว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยญฺเจตํ (๑) อิติ จีติ จ คทฺรโภว นิวตฺตสิ

อุทปาเน มูสิกํ หนฺตฺวา ยวํ ภกฺขิตุมิจฺฉสิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑อิ. ยเถตํ, ม. ยเวตํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหตุที่เจ้าเที่ยวมองข้างโน้นข้างนี้ไปมาเสมือนหนึ่งลา

ทำให้เรารู้ว่า เจ้าฆ่านางหนูที่บ่อน้ำแล้ว

ยังปรารถนาจะกินพระเจ้ายวะอีก

(พระราชาเสด็จดำเนินท่องบ่นจนถึงหัวบันไดว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ทหโร จาสิ ทุมฺเมธ ปฐมุปฺปตฺติโก (๑) สุสุ

ทีฆญฺเจตํ (๒) สมาสชฺช (๓) น เต ทสฺสามิ ชีวิตํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี.อิ. …ปตฺติโต
  2. ๒อิ. ทีฆเมตํ
  3. ๓ฉ. สมาชฺช
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

นี่เจ้าโง่ เจ้ายังเป็นเด็กเล็กนัก ยังเป็นวัยรุ่น

มายืนถือท่อนไม้ยาว เราจักไม่ยอมให้ชีวิตแก่เจ้า

(พระราชารอดพ้นจากความตาย ทรงร่าเริงยินดี ทรงเปล่งอุทานว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นานฺตลิกฺขภวเนน นางฺคปุตฺตสิเรน (๑) วา

ปุตฺเตน หิ ปตฺถยิโต สิโลเกหิ ปโมจิโต.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. นางฺคปฺตปิเนน
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราผู้ถูกบุตรปองฆ่า รอดพ้นจากความตาย

เพราะอยู่บนวิมานในอากาศก็หาไม่

เพราะบุตรสุดที่รักเสมอด้วยอวัยวะก็หาไม่

แต่เราพ้นจากความตายเพราะคาถาที่อาจารย์ผูกให้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สพฺพํ สุตมธีเยถ หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิมํ

สพฺพสฺส อตฺถํ ชาเนยฺย น จ สพฺพํ ปโยชเย

โหติ ตาทิสโก กาโล ยตฺถ อตฺถาวหํ สุตนฺติ.

มูสิกชาตกํ ตติยํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลควรเรียนสูตร ทุกอย่าง

ไม่ว่าจะเป็นชั้นต่ำ ชั้นสูง หรือปานกลาง

และควรรู้จุดมุ่งหมายของวิชาทุกอย่าง

แต่ว่าไม่ควรใช้วิชาทุกอย่าง

เวลาที่สูตรซึ่งได้ศึกษามาแล้วนำประโยชน์มาให้ก็ยังมีอยู่

มูสิกชาดกที่ ๓ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑คำว่า สูตร ในที่นี้ได้แก่ปริยัติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๒๗/๔๔๑)

จบ ๓. มูสิกชาดก