พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · อัฑฒวรรค
๓. มูสิกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๑๓–๘๑๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๕ ในอัฑฒวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๗๓. มูสิกชาตก (๓)
๓. มูสิกชาดก (๓๗๓)
ว่าด้วยหนูถูกฆ่าตาย
(เวลาจะไปสระโบกขรณีเพื่อสรงสนาน พระราชาตรัสว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต อัฑฒวรรค มูสิกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๔๐–๑๔๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๒๒–๒๒๓
กุหึ คตา กตฺถ คตา อิติ ลาลปฺปตี ชโน
อหเมเวโก ชานามิ อุทปาเน มูสิกา หตา.
คนบ่นเพ้ออยู่ว่า นางหนูไปไหน ไปที่ไหน
เราคนเดียวเท่านั้นรู้ว่า นางหนูถูกฆ่าอยู่ในบ่อน้ำ
(เวลาเสด็จเข้าไปยังปราสาท พระราชาเสด็จดำเนินสาธยายไปว่า)
ยญฺเจตํ (๑) อิติ จีติ จ คทฺรโภว นิวตฺตสิ
อุทปาเน มูสิกํ หนฺตฺวา ยวํ ภกฺขิตุมิจฺฉสิ.
- ๑อิ. ยเถตํ, ม. ยเวตํ
เหตุที่เจ้าเที่ยวมองข้างโน้นข้างนี้ไปมาเสมือนหนึ่งลา
ทำให้เรารู้ว่า เจ้าฆ่านางหนูที่บ่อน้ำแล้ว
ยังปรารถนาจะกินพระเจ้ายวะอีก
(พระราชาเสด็จดำเนินท่องบ่นจนถึงหัวบันไดว่า)
ทหโร จาสิ ทุมฺเมธ ปฐมุปฺปตฺติโก (๑) สุสุ
ทีฆญฺเจตํ (๒) สมาสชฺช (๓) น เต ทสฺสามิ ชีวิตํ.
- ๑สี.อิ. …ปตฺติโต
- ๒อิ. ทีฆเมตํ
- ๓ฉ. สมาชฺช
นี่เจ้าโง่ เจ้ายังเป็นเด็กเล็กนัก ยังเป็นวัยรุ่น
มายืนถือท่อนไม้ยาว เราจักไม่ยอมให้ชีวิตแก่เจ้า
(พระราชารอดพ้นจากความตาย ทรงร่าเริงยินดี ทรงเปล่งอุทานว่า)
นานฺตลิกฺขภวเนน นางฺคปุตฺตสิเรน (๑) วา
ปุตฺเตน หิ ปตฺถยิโต สิโลเกหิ ปโมจิโต.
- ๑ฉ.ม. นางฺคปฺตปิเนน
เราผู้ถูกบุตรปองฆ่า รอดพ้นจากความตาย
เพราะอยู่บนวิมานในอากาศก็หาไม่
เพราะบุตรสุดที่รักเสมอด้วยอวัยวะก็หาไม่
แต่เราพ้นจากความตายเพราะคาถาที่อาจารย์ผูกให้
สพฺพํ สุตมธีเยถ หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิมํ
สพฺพสฺส อตฺถํ ชาเนยฺย น จ สพฺพํ ปโยชเย
โหติ ตาทิสโก กาโล ยตฺถ อตฺถาวหํ สุตนฺติ.
มูสิกชาตกํ ตติยํ.
จบ ๓. มูสิกชาดก