arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · อัฏฐกนิบาต

๖. เจติยราชชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๖๓–๑๑๗๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในอัฏฐกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔๒๒. เจติยราชชาตก (๖)

๖. เจติยราชชาดก (๔๒๒)

ว่าด้วยพระเจ้าเจติยราช

(ดาบสถวายโอวาทแด่พระราชาว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก อัฏฐกนิบาต เจติยราชชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘๗–๑๘๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๙๒–๒๙๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ธมฺโม หเว หโต หนฺติ นาหโต หนฺติ กิญฺจินํ (๑)

ตสฺมา หิ ธมฺมํ น หเน มา ตํ (๒) ธมฺโม หโต หนิ. (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. กิญฺจนํ
  2. ๒ฉ.ม. ตฺวํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ธรรมย่อมฆ่าผู้ทำลายธรรม

ย่อมไม่ฆ่าใคร ๆ ที่ไม่ทำลายธรรม

เพราะเหตุนั้นแล บุคคลไม่ควรทำลายธรรม

ขอธรรมที่พระองค์ทรงทำลายแล้วอย่าได้ฆ่าพระองค์เลย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อลิกํ ภาสมานสฺส อปกฺกมนฺติ เทวตา

ปูติกญฺจ มุขํ วาติ สกฏฺฐานา จ ธํสติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บุคคลเมื่อกล่าวคำเหลาะแหละ เทวดาทั้งหลายก็หลีกหนีไป

ผู้ใดถูกถามปัญหา ทั้งที่รู้อยู่ก็ตอบเป็นอย่างอื่นไป

ผู้นั้นปากจะเน่ากลิ่นฟุ้งไปและจะพลัดตกจากฐานะของตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภูมิยํ ติฏฺฐ เจติย. (๒)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะประทับอยู่ที่แผ่นดิน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อกาเล วสฺสตี ตสฺส กาเล ตสฺส น วสฺสติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระราชาพระองค์ใดถูกถามปัญหา

ทั้งที่ทรงทราบอยู่ก็ทรงตอบเป็นอย่างอื่นไป

ในแคว้นของพระราชาพระองค์นั้น

ฝนย่อมตกในเวลาไม่ใช่ฤดูกาล ย่อมไม่ตกในฤดูกาล

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภูมึ ปวิส เจติย. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะถูกธรณีสูบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ชิวฺหา ตสฺส ทฺวิธา โหติ อุรคสฺเสว ทิสมฺปติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพร พระองค์ผู้เป็นใหญ่ทั่วทุกทิศ

ผู้ใดถูกถามปัญหา ทั้งที่ทราบอยู่ก็ตอบเป็นอย่างอื่นไป

ผู้นั้นจะมีชิวหาเป็น ๒ แฉกเหมือนลิ้นงู

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะถูกธรณีสูบลึกลงไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ชิวฺหา ตสฺส น ภวติ มจฺฉสฺเสว ทิสมฺปติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพร พระองค์ผู้เป็นใหญ่ทั่วทุกทิศ

ผู้ใดถูกถามปัญหา ทั้งที่ทราบอยู่ก็ตอบเป็นอย่างอื่นไป

ผู้นั้นจะไม่มีชิวหาเหมือนปลา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย. (๕)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

แต่ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะถูกธรณีสูบลึกลงไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ถิโยว ตสฺส ชายนฺติ น ปุมา ชายเร กุเล

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดถูกถามปัญหา ทั้งที่รู้อยู่ก็ตอบเป็นอย่างอื่น

ผู้นั้นจะมีแต่ลูกผู้หญิงมาเกิด ไม่มีลูกผู้ชายมาเกิดในตระกูล

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย. (๖)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

แต่ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะถูกธรณีสูบลึกลงไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุตฺตา ตสฺส น ภวนฺติ ปกฺกมนฺติ ทิโสทิสํ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดถูกถามปัญหา ทั้งที่รู้อยู่ก็ตอบเป็นอย่างอื่นไป

ผู้นั้นจะไม่มีบุตร ที่มีก็จะหลีกหนีไปคนละทิศละทาง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย. (๗)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอถวายพระพรพระเจ้าเจติยะ

ก็ถ้าพระองค์ตรัสวาจาสัตย์ พระองค์จะดำรงอยู่เช่นเดิม

ถ้าพระองค์ยังตรัสวาจาเท็จอยู่ พระองค์จะถูกธรณีสูบลึกลงไป

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ส ราชา อิสินา สตฺโต อนฺตลิกฺขจโร ปุเร

ปาเวกฺขิ ปฐวึ เจจฺโจ หีนตฺโต ปตฺว ปริยายํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระเจ้าเจติยะพระองค์นั้นเมื่อก่อนเหาะเหินเดินอากาศได้

ถูกฤๅษีสาป เสื่อมจากสภาวธรรม

ถูกธรณีสูบจนตาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺมา หิ ฉนฺทาคมนํ นปฺปสํสนฺติ ปณฺฑิตา

อทุฏฺฐจิตฺโต ภาเสยฺย คิรํ สจฺจูปสญฺหิตนฺติ. (๘)

ชชาตกํ (๑) ฉฏฺฐํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. เจติยชาตก
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะฉะนั้น บัณฑิตทั้งหลายจึงไม่สรรเสริญ

การลุอำนาจความพอใจ

บุคคลผู้มีจิตอันกิเลสไม่ประทุษร้าย

จะกล่าวแต่ถ้อยคำที่ประกอบด้วยสัจจะเท่านั้น

เจติยราชชาดกที่ ๖ จบ

จบ ๖. เจติยราชชาดก