พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · นวกนิบาต
๙. หลิททราคชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๘๓–๑๒๙๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๒ ในนวกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๔๓๕. หลิทฺทราคชาตก (๙)
๙. หลิททราคชาดก (๔๓๕)
ว่าด้วยจิตกลับกลอกเหมือนผ้าย้อมด้วยขมิ้น
(นางกุมาริกากล่าวกับดาบสหนุ่มว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต หลิททราคชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๓–๒๐๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๓๑๓–๓๑๕
สุติติกฺขํ อรญฺญมฺหิ ปนฺตมฺหิ สยนาสเน
เย จ คาเม ติติกฺขนฺติ เต อุฬารตรา ตยา.
พวกที่บำเพ็ญตบะอดกลั้นอยู่ในบ้านยังประเสริฐกว่าท่าน
ผู้อดกลั้นบำเพ็ญตบะอยู่ในเสนาสนะอันสงัดในป่า
(ดาบสหนุ่มถามดาบสผู้เป็นบิดาว่า)
อรญฺญา คามมาคมฺม กึสีลํ กึวตํ อหํ
ปุริสํ ตาต เสเวยฺยํ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต.
คุณพ่อ ลูกออกจากป่าไปสู่บ้านแล้ว
ควรจะคบหาคนมีศีลอย่างไร มีข้อปฏิบัติอย่างไร
ลูกถามแล้ว ขอพ่อจงบอกข้อนั้น
(ดาบสผู้เป็นบิดาตอบว่า)
โย ตํ (๑) วิสฺสาสเย ตาต วิสฺสาสญฺจ ขเมยฺย เต
สุสฺสูสี จ ติติกฺขี จ ตํ ภเชหิ อิโต คโต.
- ๑ฉ.ม. เต
ลูกรัก ผู้ใดพึงทำให้ลูกเบาใจ
อดทนความคุ้นเคยของลูกได้
เชื่อฟังและอดกลั้นถ้อยคำของลูกได้
ลูกไปจากที่นี้แล้ว จงคบผู้นั้นเถิด
ยสฺส กาเยน วาจาย มนสา นตฺถิ ทุกฺกฏํ
อุรสีว ปติฏฺฐาย ตํ ภเชหิ อิโต คโต.
ผู้ใดไม่ทำความชั่วทางกาย วาจา ใจ
ลูกไปจากที่นี้แล้ว จงดำรงตนอยู่เหมือนลูกในใส้ คบผู้นั้นเถิด
โย จ ธมฺเมน จรติ จรนฺโตปิ น มญฺญติ
วิสุทฺธการึ สปฺปญฺญํ ตํ ภเชหิ อิโต คโต.
อนึ่ง ผู้ใดประพฤติธรรม
แม้ประพฤติธรรมอยู่ก็ไม่ถือตัว
ลูกไปจากที่นี้แล้วจงคบผู้นั้น
ซึ่งมีปัญญาทำแต่กรรมอันบริสุทธิ์เถิด
หลิทฺทราคํ (๑) กปิจิตฺตํ ปุริสํ ราควิราคินํ
ตาทิสํ ตาต มา เสวิ นิมฺมนุสฺสมฺปิ เจ สิยา.
- ๑ฉ.ม. หลิทฺทิราคํ
คนที่มีจิตกลับกลอกเหมือนลิง
รักง่ายหน่ายเร็วดุจผ้าที่ย้อมด้วยขมิ้น
ลูกรัก ถึงแม้ว่าพื้นชมพูทวีปทั้งสิ้นจะไร้มนุษย์
ลูกก็อย่าคบคนเช่นนั้นเลย
อาสีวิสํว กุปฺปิตํ มีฬฺหลิตฺตํ มหาปถํ
อารกา ปริวชฺเชหิ ยานีว วิสมํ ปถํ.
คนที่มีจิตโกรธเหมือนอสรพิษ
ลูกจงเว้นให้ห่างไกล เหมือนคนเว้นหนทางใหญ่ที่เปื้อนคูถ
และเหมือนคนขับขี่ยานพาหนะเว้นหนทางที่ไม่เรียบ
อนตฺถา ตาต วฑฺฒนฺติ พาลํ อจฺจูปเสวโต
มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ อมิตฺเตเนว สพฺพทา.
ลูกรัก เมื่อเข้าไปคบหาคนพาลอย่างสนิท
ก็จะเพิ่มพูนแต่ความฉิบหาย ลูกอย่าสมาคมกับคนพาลเลย
ขึ้นชื่อว่าการอยู่ร่วมกับคนพาลเป็นเหมือนการอยู่ร่วมกับศัตรูทุกเมื่อ
ตํ ตาหํ ตาต ยาจามิ กรสฺสุ วจนํ มม
มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ ทุกฺโข พาเลหิ สงฺคโมติ.
หลิทฺทราคชาตกํ (๑) นวมํ.
- ๑ฉ.ม. หลิทฺทิราคชาตกํ
ลูกรัก ดังนั้นพ่อจึงขอร้องลูก
ลูกจงทำตามคำของพ่อ
ลูกอย่าสมาคมกับคนพาลเลย
เพราะการสมาคมกับคนพาลทั้งหลายเป็นทุกข์
หลิททราคชาดกที่ ๙ จบ
จบ ๙. หลิททราคชาดก