arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · นวกนิบาต

๑๐. สมุคคชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๙๒–๑๓๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๒ ในนวกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔๓๖. สมุคฺคชาตก (๑๐)

๑๐. สมุคคชาดก (๔๓๖)

ว่าด้วยหญิงในผอบแก้ว

(พระโพธิสัตว์กล่าวกับยักษ์ทานพว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต สมุคคชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๔–๒๐๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๓๑๕–๓๑๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กุโต นุ อาคจฺฉถ โภ ตโย ชนา

(๑) สฺวาคตา เอถ ๓ นิสีทถาสเน

กจฺจิตฺถ โภนฺโต กุสลํ อนามยํ

จิรสฺสมพฺภาคมนํ หิ โว อิธ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑- ๓ สี.อิ. สฺวาคตา เอตฺถ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านผู้เจริญทั้งหลาย พวกท่านทั้ง ๓ คนมาจากที่ไหนหนอ

พวกท่านพากันมาดีแล้ว เชิญนั่งที่อาสนะเถิด

ท่านผู้เจริญทั้งหลาย

พวกท่านสุขสบายไม่มีโรคภัยเบียดเบียนหรือ

นานมาแล้วพวกท่านเพิ่งจะมาที่นี้ในวันนี้

(ยักษ์ทานพกล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหเมว เอโก อิธ มชฺช ปตฺโต

น จาปิ เม ทุติโย โกจิ วิชฺชติ

กิเมว สนฺธาย เต ภาสิตํ อิเส

กุโต นุ อาคจฺฉถ โภ ตโย ชนา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วันนี้ ข้าพเจ้ามาถึงที่นี้เพียงคนเดียว

ข้าพเจ้าไม่มีใครเป็นเพื่อนเลย

ท่านฤๅษี ท่านกล่าวว่า ท่านผู้เจริญทั้งหลาย

พวกท่านทั้ง ๓ คนมาจากที่ไหนหนอ

นั่นหมายถึงใครเล่า

(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตุวญฺจ เอโก ภริยา จ เต ปิยา

สมุคฺคปกฺขิตฺตนิกิณฺณมนฺตเร

สา รกฺขิตา กุจฺฉิคตาว เต สทา

วายุสฺส ปุตฺเตน สหา ตหึ รตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านก็คนหนึ่งละ และภรรยาสุดที่รัก

ซึ่งท่านซ่อนไว้ในผอบแก้วข้างใน

ท่านรักษาหล่อนไว้ในท้องในกาลทุกเมื่อ

หล่อนกำลังอภิรมย์อยู่กับวิทยาธรชื่อวายุบุตรในท้องนั้น

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สํวิคฺครูโป อิสินา พฺยากโต

โส ทานโว ตตฺถ สมุคฺคมุคฺคิลิ

อทฺทกฺขิ ภริยํ สุจิมาลธารินึ

วายุสฺส ปุตฺเตน สหา ตหึ รตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทานพนั้น ฤๅษีบอกแล้วก็สลดใจ

ได้คายผอบแก้วออกมา ณ ที่นั้น

ได้เห็นภรรยาทัดทรงดอกไม้สวยงาม

กำลังอภิรมย์อยู่กับวิทยาธรชื่อวายุบุตรในผอบนั้น

(ยักษ์ทานพกล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุทิฏฺฐรูปมุคฺคตปานุวตฺตินา (๑)

หีนา นรา เย ปมทาวสงฺคตา

ยถา หเว ปาณริเวตฺถ รกฺขิตา

ทุฏฺฐา มยี อญฺญมภิปฺปโมทยิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. สุทิฏฺฐรูปุคฺคตปานุวตฺตินา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหตุการณ์นี้ ท่านผู้บำเพ็ญตบะชั้นสูงได้เห็นแจ่มแจ้งแล้วว่า

นรชนผู้ตกอยู่ในอำนาจของสตรี

เหมือนนางที่เรารักษาไว้ภายในท้องนี้ดังชีวิตของตน

ยังกลับประทุษร้ายเรา ชมเชยกับชายอื่น นับว่าเป็นคนเลว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ทิวา จ รตฺโต จ มยา อุปฏฺฐิตา

ตปสฺสินา โชติริวา วเน วสํ

สา ธมฺมโมกฺกมฺม อธมฺมมาจริ

อกฺรียรูโป (๑) ปมุทาหิ สนฺถโว.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อกิริยรูโป ปมทาหิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แม่นางผู้ที่เราบำรุงแล้วทั้งกลางวันและกลางคืน

เหมือนไฟที่ท่านผู้บำเพ็ญตบะอยู่ในป่าบำเรออยู่

หล่อนละเมิดธรรม กลับประพฤติอธรรม

เราไม่ควรทำความเชยชิดกับหญิงทั้งหลายเลย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สรีรมชฺฌมฺหิ ฐิตาติ มญฺญิหํ (๑)

มยฺหํ อยนฺติ อสตึ อสญฺญตํ

สา ธมฺมโมกฺกมฺม อธมฺมมาจริ

อกฺรียรูโป ปมุทาหิ สนฺถโว.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. มญฺญหํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราเข้าใจหญิงเลวผู้ไม่สำรวมอยู่กลางตัวเราว่า

หญิงนี้เป็นของเรา มันละเมิดธรรม กลับประพฤติอธรรม

เราไม่ควรทำความเชยชิดกับหญิงทั้งหลายเลย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุรกฺขิตมฺเมติ กถนฺนุ วิสฺสเส

อเนกจิตฺตาสุ น เหตฺถ (๑) รกฺขณา

เอตา หิ ปาตาลปปาตสนฺนิภา

เอตฺถปฺปมตฺโต พฺยสนํ นิคจฺฉติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ. หตฺถิ, ม. อเนกจิตฺตา ปุน เหตฺถ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

จะไว้ใจได้อย่างไรว่า เราคุ้มครองไว้ได้ดี

เพราะพวกหญิงหลายใจ ไม่มีการรักษาไว้ได้เลย

หญิงเหล่านี้เหมือนกับเหวเมืองบาดาล

ชายที่มัวเมาในหญิงเหล่านี้ย่อมถึงความพินาศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺมา หิ เต สุขิโน วีตโสกา

เย มาตุคาเมหิ จรนฺติ นิสฺสฏา

เอตํ สิวํ อุตฺตมมาภิปตฺถยํ

น มาตุคาเมหิ กเรยฺย สนฺถวนฺติ.

สมุคฺคชาตกํ ทสมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะเหตุนั้นแหละ ชายเหล่าใดสลัดมาตุคามเที่ยวไป

ชายเหล่านั้นมีความสุข ปราศจากความเศร้าโศก

ผู้ปรารถนาความเกษมอันสูงสุด

ไม่พึงทำความเชยชิดกับมาตุคามเลย

สมุคคชาดกที่ ๑๐ จบ

จบ ๑๐. สมุคคชาดก