๑๐. สมุคคชาดก เล่ม ๒๗

๑๐. สมุคคชาดก (๔๓๖)

ว่าด้วยอสูรเก็บภรรยาไว้ในผอบ

(พระดาบสโพธิสัตว์กล่าวกับยักษ์อสูรว่า)

{๑๒๙๒} [๑๓๒๒] ดูก่อนท่านผู้เจริญ ท่านทั้งสามคนพากันมาจากที่ไหนหนอ ท่าน ทั้งหลายมาก็ดีแล้วเชิญมานั่งที่อาสนะนี้เถิด ท่านผู้เจริญ ทั้งหลายเห็นจะสุขสบายดี ไม่มีดวามเจ็บไข้กระมังนาน ทีเดียวที่พวกท่านจะมาที่นี่(ยักษ์อสูรนั้นถามว่า)

{๑๒๙๓} [๑๓๒๓] วันนี้ ข้าพเจ้ามาที่นี่เพียงคนเดียวเท่านั้น ใครที่จะเป็นคนที่ ๒ ของเราก็ไม่มี ข้าแต่ฤๅษี คำที่ท่านกล่าวว่า ‘ดูก่อนท่านผู้เจริญ ท่านทั้งสามคนพากันมาจากที่ไหนหนอ’ ดังนี้ หมายความว่า อย่างไร(พระดาบสโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๑๒๙๔} [๑๓๒๔] ท่านคนหนึ่ง และภรรยาที่รักของท่านที่ท่านใส่ไว้ในผอบที่ท่าน รักษาไว้ในท้องของท่านทุกเมื่อ กำลังอภิรมย์อยู่กับวิชาธร ชื่อว่าวายุบุตรภายในท้องของท่านนั้นอีกคนหนึ่ง(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า)

{๑๒๙๕} [๑๓๒๕] อสูรนั้นอันฤๅษีชี้แจงให้ฟ้งแล้วก็เกิดความสลดใจ จึงคายผอบ ออกมา ณ ที่นั้นก็ได้เห็นภรรยาผู้ทัดทรงดอกไม้อันสะอาด กำลังอภิรมย์อยู่กับวิชาธรชื่อว่าวายุบุตรในผอบที่อยู่ในท้องของ ตนนั้น

(ยักษ์อสูรนั้นกล่าวว่า)

{๑๒๙๖} [๑๓๒๖] เหตุอันนี้ท่านผู้ประพฤติตบะชั้นสูงเห็นดีแล้วนรชนเหล่าใด เป็นคนเลวทราม ตกอยู่ในอำนาจแห่งความชื่นชมยินดี นรชน เหล่านั้นได้แก่ตัวเราเอง เพราะว่าภรรยาที่ข้าพเจ้ารักษาไว้ใน ท้องปานดังชีวิตกลับมาประทุษร้ายข้าพเจ้า ไปชื่นชมยินดีบุรุษ อื่นเสีย{๑๒๙๗} [๑๓๒๗] ภรรยานั้นข้าพเจ้าบำรุงบำเรอทั้งกลางวันกลางคืนประดุจไฟอัน โชติช่วงที่ดาบสผู้มีตบะบำเรออยู่ในป่า นางละเมิดธรรม มา ประพฤติอธรรม การเชยชิดสนิทสนมกับหญิงผู้ร่าเริงเป็นสิ่งที่ ไม่ควรทำเลย{๑๒๙๘} [๑๓๒๘] ข้าพเจ้ามาสำคัญเสียว่าภรรยาอยู่ในกลางสรีระ และมาสำคัญ หญิงที่ไม่ดีไม่สำรวมว่า ‘หญิงนี้เป็นภรรยาของเรา’

นางละเมิด ธรรมมาประพฤติอธรรมการเชยชิดสนิทสนมกับหญิง ผู้ร่าเริงเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำเลย{๑๒๙๙} [๑๓๒๙] บัณฑิตจะพึงวางใจได้อย่างไรว่าเรารักษาหญิงนี้ไว้ดีแล้ว วิธีที่ จะป้องกันรักษาหญิงผู้มีหลายใจคงไม่มีโดยแท้ เพราะว่าหญิง เหล่านั้นมีอาการคล้ายก้นเหวที่เรียกกันว่าบาดาลบุรุษ ผู้ประมาทในหญิงเหล่านั้นย่อมถึงความพินาศทั้งนั้น{๑๓๐๐} [๑๓๓๐] เพราะเหตุนั้นแล เหล่าชนผู้สลัดมาตุคามออกเที่ยวไปได้ จึงมี ความสุขปราศจากความเสียใจการเที่ยวไปของผู้สลัด มาตุคามออกได้นี้เป็นความสุขเกษม ผู้ปรารถนาความสุขเกษม สูงสุดนี้ไม่พึงทำความเชยชิดสนิทสนมกับมาตุคามเลย

๑๑. ปูติมังสชาดก (๔๓๗)

ว่าด้วยโทษของการมองในเวลาที่ไม่ควรมอง

(แม่แพะครั้นรู้ว่าสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะลวงว่าตายหมายจะกินตน จึงได้ บอกเหตุที่จะหนีไปแก่นางสุนัขจิ้งจอกเวณีว่า)

{๑๓๐๑} [๑๓๓๑] ดูก่อนสหาย การมองดูของสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะ เราไม่ชอบใจ เลย บุคคลควรละเว้นจากสหายเช่นนี้ให้ห่างไกล(สุนัขจิ้งจอกปูติมังสะกล่าวตัดพ้อนางสุนัขจิ้งจอกเวณีที่ไม่สามารถให้ แม่แพะกลับมาได้ว่า)

{๑๓๐๒} [๑๓๓๒] นางเวณินี้เป็นบ้าไปได้ จึงพรรณนาถึงนางแพะผู้เป็นสหายให้ผัวฟัง ทั้งยังนั่งซบเซาถึงนางแพะที่มาแล้วถอยหลังกลับไปเสีย(นางสุนัขจิ้งจอกเวณีได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวโต้ว่า)

{๑๓๐๓} [๑๓๓๓] ดูก่อนสหาย ท่านนั่นแหละบ้า มีปัญญาทราม ไม่มีปัญญา ใคร่ครวญ ทำทีลวงว่าตาย แต่กลับเพ่งมองในเวลาอันไม่ควร(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า)

{๑๓๐๔} [๑๓๓๔] <*> บัณฑิตไม่ควรเพ่งมองในเวลาอันไม่ควรควรเพ่งมองแต่ใน เวลาอันควร ผู้ใดเพ่งมองในเวลาอันไม่ควร ผู้นั้นย่อมซบเซา ดังสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะฉะนั้น