๑๑. ปูติมังสชาดก เล่ม ๒๗

๑๑. ปูติมังสชาดก (๔๓๗)

ว่าด้วยโทษของการมองในเวลาที่ไม่ควรมอง

(แม่แพะครั้นรู้ว่าสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะลวงว่าตายหมายจะกินตน จึงได้ บอกเหตุที่จะหนีไปแก่นางสุนัขจิ้งจอกเวณีว่า)

{๑๓๐๑} [๑๓๓๑] ดูก่อนสหาย การมองดูของสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะ เราไม่ชอบใจ เลย บุคคลควรละเว้นจากสหายเช่นนี้ให้ห่างไกล(สุนัขจิ้งจอกปูติมังสะกล่าวตัดพ้อนางสุนัขจิ้งจอกเวณีที่ไม่สามารถให้ แม่แพะกลับมาได้ว่า)

{๑๓๐๒} [๑๓๓๒] นางเวณินี้เป็นบ้าไปได้ จึงพรรณนาถึงนางแพะผู้เป็นสหายให้ผัวฟัง ทั้งยังนั่งซบเซาถึงนางแพะที่มาแล้วถอยหลังกลับไปเสีย(นางสุนัขจิ้งจอกเวณีได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวโต้ว่า)

{๑๓๐๓} [๑๓๓๓] ดูก่อนสหาย ท่านนั่นแหละบ้า มีปัญญาทราม ไม่มีปัญญา ใคร่ครวญ ทำทีลวงว่าตาย แต่กลับเพ่งมองในเวลาอันไม่ควร(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า)

{๑๓๐๔} [๑๓๓๔] <*> บัณฑิตไม่ควรเพ่งมองในเวลาอันไม่ควรควรเพ่งมองแต่ใน เวลาอันควร ผู้ใดเพ่งมองในเวลาอันไม่ควร ผู้นั้นย่อมซบเซา ดังสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะฉะนั้น

(นางสุนัขจิ้งจอกเวณีครั้นปลอบสุนัขจิ้งจอกปูติมังสะผู้เป็นผัวให้เบาใจ แล้วกลับไปหาแม่แพะ กล่าวว่า)

{๑๓๐๕} [๑๓๓๕] ดูก่อนสหาย ฉันมีความรัก ท่านจงให้ความยินดีแก่ฉัน สามี ของฉันกลับฟื้นขึ้น ถ้าท่านรักฉัน ก็จงมาไปกับฉันเถิด(แม่แพะรู้ทันว่านางสุนัขจิ้งจอกนั้นจะลวงไปฆ่า จึงกล่าวว่า)

{๑๓๐๖} [๑๓๓๖] ดูก่อนสหาย ท่านมีความรักฉันจริง ฉันจะให้ความยินดีแก่ท่าน ฉันจักมาพร้อมด้วยบริวารเป็นอันมากท่านจงจัดเตรียม โภชนาหารไว้เถิด(นางสุนัขจิ้งจอกเวณีจึงถามถึงบริวารกะแม่แพะว่า)

{๑๓๐๗} [๑๓๓๗] บริวารของท่านเป็นเช่นไรบริวารของท่านที่ฉันจักจัดเตรียม โภชนาหารไว้ให้นั้นทั้งหมดมีชื่อว่าอย่างไรฉันถามท่านถึง บริวาร ท่านจงบอกมา(แม่แพะจึงตอบว่า)

{๑๓๐๘} [๑๓๓๘] บริวารของฉันเหล่านี้ คือ สุนัขชื่อมาลิยะ ๑ ชื่อจตุรักขะ ๑ ชื่อปิงคิยะ ๑ ชื่อชัมพุกะ ๑ ท่านจงจัดเตรียมโภชนาหารไว้ เพื่อบริวารเหล่านั้นเถิด(สุนัขจิ้งจอกเวณีฟังดังนั้นแล้วสะดุ้งกลัว จึงกล่าวว่า)

{๑๓๐๙} [๑๓๓๙] เมื่อท่านออกจากเรือนไป แม้สิ่งของก็จักพินาศหมด ฉันผู้เดียว ก็จะกล่าวถึงความไม่มีโรคแก่สหายท่านจงอยู่ในที่นี้เถิด อย่าไปเลย

๑๒. ทัททรชาดก (๔๓๘)

ว่าด้วยนกกระทาโพธิสัตว์ถูกคนอกตัญญูฆ่า

(รุกขเทวดากล่าวกะแม่เหี้ยที่กลับมาไม่เห็นลูกทั้งสองว่า)

{๑๓๑๐} [๑๓๔๐] บุรุษผู้ที่เจ้าให้ข้าวกิน กลับกินลูกทั้งสองของเจ้าซึ่งมิได้มีความ ผิดเลย เจ้าจงกัดผู้นั้นเสียให้จมเขี้ยว อย่าปล่อยให้มันมีชีวิต อยู่ต่อไปเลย(แม่เหี้ยกล่าวว่า)

{๑๓๑๑} [๑๓๔๑] บุรุษผู้มีความหยาบช้ามาก เป็นผู้แปดเปื้อนเหมือนผ้าของแม่นม ข้าพเจ้ายังมองไม่เห็นส่วนใดที่จะกัดมันให้จมเขี้ยวเลย

{๑๓๑๒} [๑๓๔๒] ถ้าจะมีใครให้สมบัติในแผ่นดินทั้งหมดแก่คนอกตัญญูผู้จ้องหา ช่องทางอยู่เป็นนิจ ก็ทำให้เขาพอใจไม่ได้เลย

(พญาราชสีห์ถามพญาเสือโคร่งที่นำมาณพชั่วร้ายมาว่า)

{๑๓๑๓} [๑๓๔๓] ดูก่อนเสือโคร่งสุพาหุ เพราะเหตุไรหนอ ท่านจึงรีบกลับมา พร้อมกับมาณพกิจที่เป็นประโยชน์อะไรของท่านมีอยู่ในที่นี้ หรือ เราขอถามท่านถึงกิจอันเป็นประโยชน์นั้น ท่านจงบอก แก่เรา(พญาเสือโคร่งตอบว่า)

{๑๓๑๔} [๑๓๔๔] นกกระทารูปงามซึ่งเป็นสหายของท่านเราสงสัยว่าจะถูกฆ่า เสียแล้วในวันนี้เราได้ฟังเหตุอันเกี่ยวเนื่องด้วยการกระทำ ของบุรุษนั้นแล้วจึงมิได้สำคัญว่านกกระทาตัวนั้นจะอยู่ เป็นสุขในวันนี้ได้