๑. คันธารชาดก เล่ม ๒๗

๒. คันธารวรรค

๑. คันธารชาดก (๔๐๖)

ว่าด้วยคันธารดาบสผู้กล่าวแต่คําที่เป็นธรรม

(คันธารดาบสโพธิสัตว์ต่อว่าวิเทหดาบสว่า)

{๑๐๔๓} [๑๐๕๖] ท่านสู้สละหมู่บ้านที่บริบูรณ์ถึง ๑๖,๐๐๐ ตำบล และเรือนคลัง ที่เต็มไปด้วยทรัพย์มาได้แล้ว บัดนี้ทำไมจึงยังมาทำการสะสม เพียงก้อนเกลืออีกเล่า(วิเทหดาบสกล่าวว่า)

{๑๐๔๔} [๑๐๕๗] ท่านสู้สละที่ประทับคือแคว้นคันธาระซึ่งมีทรัพย์สินและข้าวน้ำ มากมาย หนีการสั่งสอนมาได้แล้ว บัดนี้ทำไมจึงยังมาสั่งสอน ข้าพเจ้าในป่านี้อีกเล่า(คันธารดาบสโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๑๐๔๕} [๑๐๕๘] ดูก่อนท่านวิเทหดาบส ข้าพเจ้ากล่าวแต่คำที่เป็นธรรม ไม่ ชอบกล่าวคำที่ไม่เป็นธรรม เมื่อข้าพเจ้ากล่าวคำที่เป็นธรรมอยู่ บาปก็มาแปดเปื้อนใจของข้าพเจ้าไม่ได้(วิเทหดาบสกล่าวว่า)

{๑๐๔๖} [๑๐๕๙] บุคคลอื่นจะได้รับความเสียหายเพราะถ้อยคำอย่างใดอย่างหนึ่ง ถึงหากถ้อยคำนั้นจะมีประโยชน์มากบัณฑิตก็ไม่ควรกล่าว

(คันธารดาบสโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๑๐๔๗} [๑๐๖๐] บุคคลทำกรรมที่ไม่ควร เมื่อถูกตักเตือนอยู่ จะพอใจหรือไม่ พอใจก็ตาม หรือจะทิ้งเสียเหมือนโปรยแกลบทิ้งก็ตาม เมื่อ ข้าพเจ้ากล่าวคำที่เป็นธรรมอยู่บาปก็มาแปดเปื้อนใจของ ข้าพเจ้าไม่ได้(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า)

{๑๐๔๘} [๑๐๖๑] ถ้าสัตว์เหล่านี้ไม่มีพุทธิปัญญา ของตนเอง หรือไม่ได้ศึกษาวินัยดีแล้ว ผู้คนจำนวนมากก็จะเที่ยวไปเหมือนกระบือบอด เที่ยวไปในป่าฉะนั้น{๑๐๔๙} [๑๐๖๒] แต่ว่าบุคคลบางพวกในโลกนี้ ได้ศึกษาวินัยมาเป็นอย่างดีแล้ว ในสำนักอาจารย์ เพราะฉะนั้น พวกเขาจึงได้รับคำแนะนํา เรื่องวินัยให้เป็นนักปราชญ์ มีจิตใจมั่นคงดีงามเที่ยวไป

๒. มหากปิชาดก (๔๐๗)

ว่าด้วยพญาวานรยอมตัวเป็นสะพาน

(พระราชาตรัสถามพญาวานรโพธิสัตว์ว่า)

{๑๐๕๐} [๑๐๖๓] ดูก่อนพญาวานร ท่านได้ทอดตัวเป็นสะพานให้ลิงเหล่านี้ข้ามไปได้โดยสวัสดิภาพ ท่านเป็นอะไรกับลิงเหล่านั้น หรือว่าลิงเหล่านั้นเป็นอะไรกับท่าน